جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1394/10/15 - روزنامه سراسري صبح ايران (سه شنبه) نسخه شماره 5179


دلايل انفجار ستارگان چيست؟


توليد «رنگ‌هاي درخشان تزريقي» با قابليت دفع شدن


عجيب و جالب


آيا مي دانيد؟


 دلايل انفجار ستارگان چيست؟ 

 قسمت اول

وقتي يک ستاره به نقطه‌اي مشخص از چرخه‌ي حيات خود مي‌رسد، انفجاري به‌شدت پرانرژي در ابعادي غيرقابل‌تصور در آن روي مي‌دهد که اين انفجار با واژه‌ي ابرنواختر (Supernova) توصيف مي‌شود.زوميت - هنگامي که کيهان را فارغ از ابعاد قابل ‌درک و مشاهده با حواس محدود انسان مي‌نگريم، با فضايي نامتناهي روبرو مي‌شويم که هميشه در حال تغيير و تحول در مقياس‌هاي نجومي است و در هرلحظه ستاره، سياره يا کهکشاني دور يا نزديک مي‌ميرد يا متولد مي‌شود.

مرگ ستاره‌ها به چند شکل اتفاق مي‌افتد که شاخص‌ترين و رايج‌ترين آن‌ها حداقل از ديدگاه غيرتخصصي انفجار است.وقتي يک ستاره به نقطه‌اي مشخص از چرخه‌ي حيات خود مي‌رسد، انفجاري به‌شدت پرانرژي در ابعادي غيرقابل‌تصور در آن روي مي‌دهد که اين انفجار با واژه‌ي ابرنواختر (Supernova) توصيف مي‌شود.

ابرنواختر غالبا باعث ايجاد درخششي کوتاه‌مدت مي‌شود که مي‌تواند کهکشاني با ميلياردها ستاره را روشن کند و انرژي حاصل از آن براي نابودي هر چيزي در فاصله‌ي حدود 100 سال نوري از مرکز انفجار کافي است.

ابرنواختر صرفا يک پديده‌ي عظيم طبيعي غيرقابل‌باور و مخرب نيست بلکه مهم‌ترين نوع فرايند کيهاني است که به ايجاد مجموعه‌اي از عناصر و مواد و به‌صورت غيرمستقيم به وجود آمدن حيات منجر مي‌شود.

به‌طورکلي وقتي حجم مشخصي از گاز در محلي انباشته مي‌شود، جرم اين محل به مقدار لازم براي ايجاد نيروي گرانش و جاذبه افزايش پيدا مي‌کند که اين گرانش در مرکز ابر کروي در حال رشد حاصل از تجمع گاز، بيشترين حد خود را دارد و فشار زيادي ايجاد مي‌کند.

وقتي فشار از حد مشخصي بيشتر مي‌شود، اتم‌هاي هيدروژن واقع در مرکز ابر کروي، شروع به گداخت هسته‌اي (فيوژن) کرده و مانند يک راکتور حرارتي با ايجاد گرما و نور، توده گاز را به يک ستاره درخشان و گرم تبديل مي‌کنند.

چرخه‌ي افزايش فشار هسته براثر گرانش و خنثي شدن اين فشار توسط گداخت هسته‌اي اتم‌ها، در تمام طول عمر ستاره ادامه پيدا مي‌کند و احتمالا در همين حين عناصر جديدي نيز ايجاد مي‌شوند.

در اين چرخه هميشه بين نيروي دفع‌کننده گداخت و نيروي گرانش ستاره، تعادل وجود دارد که اين مسئله مانع فروپاشي و انفجار ستاره مي‌شود.

در يک ستاره بعد از ميلياردها سال نورافشاني، نيروي دفع‌کننده حاصل از گداخت هسته‌اي به‌تدريج ضعيف مي‌شود ولي نيروي گرانش با همان قدرت اوليه به متراکم کردن گازها ادامه مي‌دهد. در ستاره‌هاي کوچک و متوسط اين پديده به سرد شدن آن‌ها منجر مي‌شود و نهايتا گرانش کاملا بر نيروي گداخت هسته‌اي غلبه پيدا مي‌کند.

کوچک بودن اين ستاره‌ها احتمال وقوع هر پديده‌ي ديگري را تقريبا منتفي مي‌کند و توده‌ي گاز صرفا به فشرده شدن ادامه مي‌دهد تا نهايتا به يک جرم آسماني سرد و بي‌خطر مشهور به کوتوله سفيد (White dwarf) تبديل شود.

جرم لازم براي وقوع انفجار در اثر غلبه نيروي گرانش در يک ستاره، بايد از حد مشخصي بيشتر باشد که اين ميزان حد چاندراسکار (Chandrasekhar) ناميده مي‌شود و تقريبا 1.4 برابر جرم خورشيد است.

به همين دليل احتمال وقوع ابرنواختر در خورشيد وجود ندارد و سرمنشأ حيات در کره‌ي زمين احتمالا عاقبت با مرگي نسبتا آرام به يک کوتوله سفيد سرد و متراکم تبديل خواهد شد.

البته خاموش و سرد شدن يک ستاره و تبديل آن به کوتوله سفيد لزوما به معناي حذف احتمال وقوع ابرنواختر نيست؛ چراکه به هر شکل کوتوله سفيد هنوز يک ستاره است و بر اساس قوانين فيزيک مي‌تواند دوباره شعله‌ور شود.

اگر يک کوتوله سفيد بتواند با جذب ماده، دوباره افزايش جرم پيدا کند و از حد چاندراسکار بگذرد، در هسته آن فشار لازم براي گداخت کربن ايجاد خواهد شد و گداخت اتم کربن برخلاف هيدروژن و هليوم، واکنشي غيرقابل‌مهار است و مي‌تواند به انفجار ستاره منتهي شود.

از طرف ديگر اگر هسته‌ي کوتوله سفيد، بيشتر از نئون تشکيل شده باشد، دير يا زود افزايش جرم باعث فروپاشي و گداخت اتم نئون در آن خواهد شد که عواقب آن شباهتي به گداخت اتم هيدروژن که در آغاز به شعله‌ور شدن ستاره منجر شده بود، ندارد.

اين فروپاشي در هسته به يک انفجار عظيم ستاره‌اي منتهي مي‌شود که اين بار نتيجه‌ي آن ايجاد يک ستاره‌ي نوتروني است. اين پديده در منظومه‌هاي ستاره‌اي دوگانه (دو ستاره که بافاصله‌ي کمي از يکديگر حول محوري مشترک مي‌چرخند و معمولا يکي از آن‌ها کوتوله سفيد است) به‌کرات اتفاق مي‌افتد؛ چراکه به دليل وجود يک ستاره‌ي ديگر در نزديکي کوتوله سفيد، افزايش جرم در آن با سهولت انجام مي‌شود و با سرعت بيشتري به حد چاندارسکار مي‌رسد.

با وجود امکان‌پذير بودن حالت‌هاي فوق براي کوتوله‌هاي سفيد در صورت عبور از حد چاندراسکار، در بيشتر مواقع کوتوله سفيد فقط بقاياي بي‌خطر يک ستاره مرده محسوب مي‌شود. وقتي ستاره‌اي در زمان حيات از 1.4 برابر خورشيد سنگين‌تر است (وجود ستاره‌هايي بسيار بزرگ‌تر از خورشيد کاملا امکان‌پذير است) چرخه‌ي حيات آن شکل ديگري دارد.

يک ستاره‌ي عظيم قرمز معروف به غول سرخ (Red giant) در طول عمر خود به‌آرامي در حال سوختن است و نهايتا در مقطعي گرانش آن بر نيروي دفع‌کننده‌ي گداخت هسته غلبه مي‌کند ولي اين بار به دليل جرم بسيار زياد، نيروي گرانش به‌اندازه‌اي قدرت دارد که اگر با نيروي گداخت اتمي خنثي نشود، مي‌تواند باعث فروپاشي هسته ستاره و وقوع ابرنواختر شود.

ستاره‌هايي که بين 1.4 تا 3 برابر خورشيد جرم دارند، تقريبا با شرايطي مشابه کوتوله‌هاي سفيد با هسته نئوني، بعد از فروپاشي هسته به ستاره نوتروني تبديل مي‌شوند ستاره‌هاي که بيشتر از 3 برابر خورشيد جرم دارند نيز چرخه‌ي مشابهي را مي‌گذرانند؛ با اين تفاوت که بعد از فروپاشي هسته، متراکم شدن توسط گرانش ادامه پيدا کرده و آن‌ها را به سياهچاله تبديل مي‌کند.

سياهچاله مشهورترين جلوه از مرگ يک ستاره به شمار مي‌آيد ولي وقوع آن فقط در معدودي از ستاره‌ها امکان‌پذير است. بااين‌وجود تعداد سياهچاله‌ها در سراسر کيهان زياد است و گفته مي‌شود که در مرکز هر يک از کهکشان‌هاي عمده، يک سياهچاله بسيار عظيم وجود دارد ولي در مقايسه با ساير پديده‌هاي حاصل از مرگ ستاره‌ها کمتر مشاهده مي‌شود.

ادامه دارد...


 توليد «رنگ‌هاي درخشان تزريقي» با قابليت دفع شدن 

 
گروهي از محققان دانشگاه استنفورد يک رنگ فلورسنت تزريقي، ويژه تشخيص بيماري‌ها را توسعه داده‌اند که امنيت بيشتري براي بيماران داشته و امکان دفع شدن از بدن ظرف 24 ساعت را دارد.به گزارش ايسنا، رنگ‌هاي درخشان که در زير پوست بيمار تزريق مي‌شوند به پزشکان کمک مي‌کنند تا انواع وضعيت‌هاي خطرناک را شناسايي کنند. اين رنگ‌ها مي‌توانند براي تشخيص سرطان در مراحل اوليه و متصور ساختن سيستم‌هاي حساس داخلي مانند چشم استفاده شوند. اما تا به حال، براي استفاده ايمن در انسان‌ها بيش از حد مضر بوده و به سرعت از بدن دفع نمي‌شدند.

رنگ فلورسنت توسعه يافته مذکور، وارد جريان خون مي‌شود و پزشکان مي‌توانند از دستگاه‌هاي تصويربرداري با فناوري پيشرفته براي مشاهده زير سطح پوست بيمار استفاده کنند. اين رنگ تحت فناوري تصويربرداري طيفي مي‌درخشد تا به شناسايي هر چيز مانند يک تومور در حال رشد تا رگ‌هاي خوني آسيب ديده بپردازد.

تا به حال، رنگ‌هاي درخشان داخلي عمدتا از نانولوله‌هاي کربني يا يا نقاط کوانتومي ساخته شده‌اند. از آنجا که اين ذرات در کبد و طحال به مدت چند روز يا حتي چند ماه باقي مي‌ماندند، بيماران بيشتر به آسيب‌هاي داخلي مبتلا مي‌شدند که زيان بالاي آن، به تشخيص بيماري نمي‌ارزيد.

محلول رنگ جديد تيمي از دانشمندان دانشگاه استنفورد، شامل ذرات مولکولي فلورسنت است که نور را در محدوده نزديک به مادون قرمز منتشر مي‌کنند. از لحاظ فني اين محدوده به NIR-II يا روزنه دوم نزديک به مادون قرمز نام دارد. اين محدوده نور خاص براي اثربخشي رنگ بسيار مهم است زيرا به اين معني است که ذرات طول موج‌هاي بلندتري را توليد مي‌کنند که از طريق لايه هاي زيادي از بافت و پوست بدون پراکندگي قابل مشاهده هستند.

رنگ جديد توسعه يافته فلورسنت در دانشگاه استنفورد، دقت و کيفيت تصويربرداري را بالا برده و ضبط ويدئويي بلادرنگ را امکانپذير مي‌سازد.الکس آنتاريس، دانشجوي کارشناسي ارشد در تيم تحقيقاتي دانشگاه استنفورد اظهار کرد: مهمترين موفقيت در اين رنگ فلورسنت جديد کيفيت محلول آن است که در عرض 24 ساعت از بدن دفع مي‌شود.رنگ فلورسنت مي‌تواند يک گام بزرگ رو به جلو در تصويربرداري پزشکي از تشخيص‌هاي اوليه گرفته تا عمل‌هاي جراحي که با تصويربرداري هدايت مي‌شوند، باشد.


 عجيب و جالب 

 قديمي‌ترين چوب‌شور جهان

وقتي باقي‌مانده يک کشتي 2000 ساله رومي در ساحل «ليگورا»ي ايتاليا پيدا شد، غذا يک بار ديگر در مرکز توجه اکتشافات باستان‌شناسان قرار گرفت. در اين کشتي هزاران شيشه دربردارنده نوعي سس متعلق به دوران رم باستان پيدا شد؛ ماده‌اي تند و پرادويه که بخش اصلي آن را ماهي تشکيل مي‌داده.

جدا از اين اکتشاف خوشمزه، سال 2015 آبستن کشف خوراکي ديگري نيز بود. يک اشتباه آشپزي باعث شد قديمي‌ترين چوب‌شورهاي تاريخ جهان به عمر 250 سال پيدا شوند. اين بيسکويت‌هاي کاملا کربن‌شده در آلمان و در باقي‌مانده سازه‌اي که تصور مي‌شود يک نانوايي باشد، کشف شدند. چوب‌شورها شباهت بسياري به محصولات خوراکي امروز دارند. دانشمندان بر اين باورند که نانوا اين دو بيسکوييت را در اجاق گذاشته و فراموش کردنشان موجب سوخت کامل‌شان شده. او سپس آن‌ها را در سوراخي زير سطح زمين انداخته است.

نرم افزاري که گريه نوزاد را ترجمه مي کند

والدين از اين پس براي فهميدن علت گريه نوزاد خود نيازي به گمانه زني ندارند، زيرا محققان نرم افزاري براي اين کار تهيه کردند.

به گزارش ايرنا از ديلي ميل، از آنجا که اکثر افراد در زمينه درک علت گريه هاي نوزادان تبحر ندارند، تيمي از محققان نرم افزاري را تهيه کردند که مي تواند گريه هاي کودک را رمزگشايي و علت آن را به طور دقيق بيان کند.

'مترجم گريه نوزاد' مي تواند تفاوت ميان چهار نوع گريه را به وسيله صداي ضبط شده از نوزاد و مقايسه آن در يک پايگاه داده ها تشخيص دهد.

پژوهشگران بيمارستان يون لين وابسته به دانشگاه ملي تايوان در طي دو سال گذشته براي ايجاد يک پايگاه داده هاي آنلاين، 200 هزار صداي مختلف از 100 نوزاد را گردآوري کرده اند.

چانگ چوان يو از محققين ارشد اين مرکز گفت: نرم افزار ياد شده مي تواند چهار گريه متفاوت هر نوزاد را که شامل گرسنگي، خيس شدن پوشک، خواب آلودگي و درد است، تشخيص دهد.

وي افزود: براساس بازخوردهاي دريافتي از کاربران، صحت آزمايش عملکرد اين نرم افزار روي نوزادان کمتر از دو هفته به 92 درصد مي رسد. همچنين براي کودکان زير يک ماه و دو ماه، صحت عملکرد نرم افزار تا 84 درصد يا 85 درصد و براي نوزادان چهار ماهه، به 77 درصد مي رسد.

به محض آغاز گريه نوزاد، کافي است که صداي گريه براي 10 ثانيه ضبط شود و صداي ضبط شده به درايو ابري انتقال داده مي شود. پس از فرايند تمييز صدا، نتيجه تجزيه و تحليل آن به تلفن همراه کاربر منتقل مي شود.

با مخلوقات عجيب اقيانوش آشنا شويد


 آيا مي دانيد؟ 

آيا مي دانيد سالانه 500 فيلم در امريکا و 700 فيلم در هند ساخته ميشود

آيا مي دانيد آدولف هيتلر گياهخوار بوده است

آيا مي دانيد بزرگترين مجسمه بودا در چين قرار دارد که بلنداي آن 416 و پهناي آن 68 متر مي باشد

آيا مي دانيد عطسه يک شخص بيمار 5 هزار قطره ريز که حاوي ويروس است در فضا پخش مي کند

آيا مي دانيد در واشنگتن‌ بيشتر از مردمانش، تلفن وجود دارد.

آيا مي دانيد براي توليد 1 ليتر بنزين 23,5 تن گياه در گذشته مدفون شده است

آيا مي دانيد هر 1 دقيقه نسل يک موجود زنده منقرض مي شود

آيا مي دانيد داوينچي همزمان با يک دست مي‌نوشت و با دست ديگر نقاشي مي کشيد

آيا مي دانيد گوش و بيني در تمام طول عمر رشد مي‌کنند

آيا مي دانيد رنگ مورد علاقه 80درصد از آمريکايي‌ها، آبي مي‌باشد!

آيا مي دانيد در اين دنيا تعداد جوجه‌ها از آدم‌ها بيشتر است


حشراتي که گوش هايي مشابه پستانداران دارند

برخي از حشرات تكامل يافته و گوش هايي همانند پستانداران پيدا كرده اند. گوشي كه ساختاري سه بخشي مشابه پستانداران دارد و حاوي يك مخزن پر از مايع شبيه به حلزون گوش پستانداران است.

گروهي از محققان درحال مطالعه ارتعاشات پرده تمپان در گونه اي از حشرات راست بال جنگل هاي باراني آمريكاي جنوبي بودند كه متوجه ارتعاشات ريزي در كوتيكول (لايه محافظ يا پوشش) سفت و محكم پشت اين پرده شدند. پرده تمپان پرده نازكي است كه گوش خارجي را از گوش داخلي جدا مي كند.

وقتي كه قسمت پشت پرده تمپان را جدا كردند يك مخزن پر از مايع با فشار بالا، به شكل غيرمنتظره اي تركيد.

آنها اين مايع را تجزيه و تحليل كردند تا مطمئن شوند آن چه يافته اند بخشي از دستگاه گردش خون حشره نيست و نتيجه گرفتند كه اين قسمت از گوش حشره مورد نظر نقشي همانند حلزون گوش پستانداران را در تشخيص صداها بازي مي كند. اين درحالي است كه در بيشتر حشرات ارتعاشات صدا به طور مستقيم به حس گرهاي عصبي اي كه پشت پرده تمپان وجود دارند منتقل مي شود.

در گوش مياني پستانداران استخوان هاي ريزي به نام اسيكلز (ossicles) وجود دارند كه ارتعاشات را از پرده گوش به حلزون پر از مايع منتقل مي كنند. در حشرات راست بال هم ساختار مشابهي وجود دارد كه صفحه اي ارتعاشي است و از يك طرف در معرض هوا و از طرف ديگر در معرض مايع است.

در پستانداران حلزون گوش فركانس يك صدا را از اين نظر كه چه قدر بالا يا پايين است تجزيه و تحليل مي كند. ساختار جديدي كه پيدا شده هم به نظر مي رسد همين كاركرد را دارد.

اندازه گوش اين حشره راست بال 600 ميكرومتر است و كوچك ترين گوش شناخته شده در نوع خود در طبيعت است.

به دنبال اين كشف ساختارهاي مشابهي در چهار حشره راست بال ديگر هم پيدا شد. به نظر مي رسد يكي از اين حشرات قادر به تشخيص فركانس هاي بالاي 190 كيلوهرتز باشد. انسان ها فركانس هاي تا حدود 20 كيلوهرتز و سگ ها فركانس هاي تا 60 كيلوهرتز را مي شنوند.

اين نمونه شگفت انگيزي از تكامل همگرا در ساختارهاي شنوايي جانوراني است كه تفاوت هاي زيادي با هم دارند و نشان مي دهد كه فرايند انتخاب راه حل مشترك همه جانوران براي يك مشكل خاص است.

به نظر مي رسد كه بيشتر حشرات براي شناسايي گونه هاي مختلف بر زمان بندي صداها تكيه دارند كه اين موضوع وضوح و دقت در فركانس هاي بالاتر را غيرضروري مي كند اما حشرات راست بال مي توانند صداها و بانگ هايي با انواع زيادي از فركانس ها داشته باشند، كه بسياري از آنها اولتراسونيك هستند. اصطلاح اولتراسونيك به داشتن فركانسي بالاتر از حد شنوايي گوش انسان يا بيش از 20 كيلوهرتز اطلاق مي شود.


با گل‌هاي زيبا و عجيب دنيا آشنا شويد

ستاره استوايي يا آماريليس


 
سياسي
خبر دانشگاه
دانستني ها
پزشكي
استانها
انرژي
اقتصادي
اجتماعي
هنري
ورزشي
آگهي
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته