جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1393/09/05 - روزنامه سراسري صبح ايران(چهارشنبه) نسخه شماره 4864

 كلانژيت اسكلروزان اوليه 

به گزارش آفرينش به نقل از روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي تهران: كلانژيت به معني التهاب مجاري صفراوي است. در كلانژيت اسكلروزان اوليه مجاري صفراوي كوچك و بزرگ داخل و خارج كبدي دچار التهاب و تخريب مي‌شوند. از علائم آن مي‌توان به خارش، خستگي، گاهي درد يا احساس سنگيني روي ناحيه كبد و در موارد پيشرفته زردي (يرقان) اشاره كرد.

كبد بزرگ‌ترين عضو (ارگان) بدن است كه حدود 1 تا 1.5 كيلوگرم وزن دارد. محل اين عضو در قسمت راست و بالاي شكم و زير دنده‌هاست. عملكرد كبد در بدن شكستن داروها، كمك به تصفيه سموم، كمك به هضم و جذب مواد غذايي و سوخت‌وساز بدن و كمك به روند انعقاد خون است. صفرا نيز در كبد ساخته مي‌شود و توسط مجاري كبدي كو چك و بزرگ انتقال و در كيسه صفرا ذخيره مي‌شود.

كبد بخش هاي مختلفي دارد، قسمت اعظم آن از سلول‌هاي كبدي تشكيل‌شده است. مجاري صفراوي كوچك و بزرگ، سلول‌هاي ايمني و عروق خوني نيز سازنده اين عضو هستند. كيسه صفرا نيز متصل به كبد است التهاب و بيماري مي‌تواند در بخش يا بخش‌هايي از كبد ديده شود.

كلانژيت اسكلروزان اوليه (PSC) چيست

كلانژيت به معني التهاب مجاري صفراوي است. در كلانژيت اسكلروزان اوليه مجاري صفراوي كوچك و بزرگ داخل و خارج كبدي دچار التهاب و تخريب مي‌شوند. اين بيماري در ابتدا سير كندي دارد و بيماري مزمن كبدي به شمار مي‌رود.

در اين بيماري تنگي و اتساع (گشادشدن) مجاري صفراوي به‌تناوب ديده مي‌شود. تجمع صفرا در كبد مي‌تواند به سلول‌هاي كبدي آسيب برساند و اين بيماران بيشتر از ديگران در معرض عفونت‌هاي مجاري صفراوي قرار مي‌گيرند.

اين بيماري نيز در گروه بيماري‌هاي خود ايمني كبد قرار دارد به اين معني كه سيستم ايمني بيمار باعث التهاب در مجاري صفراوي مي‌شود.

چه كساني در معرض اين بيماري قرار دارند

اين بيماري در 2.3 موارد در مردان، به‌ويژه در مردان جوان ديده مي‌شود؛ اما زنان و بچه‌ها نيز ممكن است به اين بيماري مبتلا شوند. درگيري روده بزرگ و گاهي روده باريك به‌صورت زخم‌هاي يكپارچه در روده بزرگ يا زخم‌هاي منفرد در روده باريك كه به نام بيماري التهابي روده ناميده مي‌شود به همراه اين بيماري مشاهده‌شده است.

كوليت اولسروز يا كوليت زخمي يعني درگيري روده بزرگ شايع‌تر است. گاهي در بيماران در ابتدا بيماري روده‌اي و سپس تشخيص بيماري كلانژيت اسكلروزان اوليه داده مي‌شود. يعني اين دو بيماري مي‌توانند همراه يكديگر ديده شوند.

علائم و نشانه

از نشانه‌هاي شايع آن خارش، خستگي، گاهي درد يا احساس سنگيني روي ناحيه كبد و در موارد پيشرفته زردي (يرقان) هستند. بيماري روده‌اي به‌صورت اسهال با يا بدون خون گاهي با درد شكم خود را نشان مي‌دهد. در برخي موارد اين بيماري بدون علامت است و در طي بررسي معمول آزمايشات كبدي (چكاپ كبد) و بررسي روده‌اي يافت مي‌شود.

كلانژيت اسكلروزان اوليه مسري نبوده و به ديگران منتقل نمي‌شود براي پيشگيري از ابتلا به هپاتيت B بيماران مي‌توانند در صورت صلاحديد پزشك معالج از واكسن هپاتيت B استفاده كنند تا كبد به علت ابتلا به اين بيماري بار بيشتري را تحمل نكند. بايد بدانيم كه واكسن هپاتيت B بي‌ضرر و بدون خطر است و عامل بيماري هم نيست.

كلانژيت اسكلروزان

در اين بيماران آزمايشات خون كه گاهي در چند مرحله انجام مي‌شود، سونوگرافي و MRI(ام آر آي) مجاري صفراوي به نام MRCP نقش اساسي در تشخيص دارند. بيوپسي كبد نيز مي‌تواند كمك‌كننده باشد و برخلاف تصور عموم، در صورت اقدامات لازم قبل و بعد از بيوپسي در اكثريت موارد بدون عارضه مهمي قابل انجام است. براي تشخيص بيماري روده‌اي به كولونوسكوپي (آندوسكوپي روده بزرگ) و گاها عكس‌برداري رنگي از روده باريك (ترانزيت روده باريك) يا روش‌هاي ديگر بررسي روده باريك موردنياز است. در سير بيماري و در طي ساليان درمان براي كنترل وضعيت بيماري كبدي و روده‌اي تكرار آزمايشات و كولونوسكوپي مي‌تواند كمك شايان توجهي بنمايد.

درمان

كنترل اين بيماران با UDCA (اورسوبيل) با ميزان متوسط انجام مي‌شود. در بيماراني كه بيماري التهابي روده دارند داروهاي ضدالتهاب روده كاربرد دارند و درمان هر دو بيماري در اين بيماران به‌طور همزمان اهميت دارد. گاهي براي درمان خارش داروهاي ضد خارش معمول نيز تجويز مي‌شود كه به‌عنوان درمان كمكي هستند. كلسيم نيز در مواردي كه پوكي استخوان زودرس مطرح است به بيماران توصيه مي‌شود. اين بيماران با درمان صحيح مي‌توانند روند بيماري را كند نمايند و از عوارض آن تا مدت‌ها مصون بمانند. ديده‌شده است كه بيماران در مراحل اوليه بيماري چند سال پس از تشخيص، سير آرام بيماري را طي مي‌كنند. مكمل‌هاي ويتاميني در صورت نياز با تجويز پزشك در سلامت بيمار كاربرد دارند. غالب اين بيماران به تداوم چندين ساله و مادام‌العمر درمان براي سلامت خود نياز دارند. درمان بيماري روده‌اي نيز در صورت لزوم بايد انجام شود. گاهي بيماران درروند درمان به اقدامات درماني از طريق نوع خاصي از آندوسكوپي مجاري صفراوي به نام ERCP جهت رفع تنگي‌ها نياز دارند و براي مهار عفونت در مجاري صفراوي به‌تناوب از آنتي‌بيوتيك نيز بهره مي‌برند.

رژيم كنترل اين بيماران

اكثر بيماران رژيم غذايي خاصي ندارند ولي گاهي بيماراني هستند كه با غذاهاي خاصي تشديد خارش پيدا مي‌كنند كه توصيه به كاهش مصرف آن غذاها مي‌شود. در بيماراني كه بيماري التهابي روده دارند تا مدت كوتاهي محدوديت غذايي و شير پيشنهاد مي‌شود.

گاهي بيماران تمايل به استفاده از داروهاي گياهي جهت كنترل خارش يا بيماري كبدي نشان مي‌دهند، بايد به اين نكته توجه كنيم كه داروهاي ناشناخته با ميزان مصرف زياد به‌ويژه اگر دچار آلودگي قارچي شوند، خودشان مي‌توانند به كبد آسيب وارد كنند. در موارد شديد بيماري و در بيماران سيروتيك (نارسايي شديد كار كبد) كه بخش اعظم كبد كار خود را انجام نمي‌دهد، محدوديت مصرف نمك و گاهي آب توصيه مي‌شود. مصرف الكل در تمام انواع هپاتيت‌ها، اثرات زيانباري بر سير بيماري دارد.

سيروز

در صورت پيشرفت بيماري‌هاي التهابي كبد و مجاري صفراوي، بيمار به سيروز مبتلا مي‌شود. سيروز به معني نارسايي كار كبد است كه در مراحل نهايي پيوند كبد پيشنهاد مي‌شود.

در سيروز ساختمان سلول‌هاي كبدي تغييراتي پيدا مي‌كنند كه كبد وظايف خود را به‌درستي انجام نمي‌دهد. در اين دسته از بيماران زردي (يرقان) به‌صورت مداوم ديده مي‌شود.

در اين مرحله بيماران به مراقبت‌هاي بيشتري نياز دارند اما به نظر مي‌رسد بيماراني كه مرتب دارو مصرف مي‌كنند روند پيوند كبد به تأخير مي‌افتد يا اصلاً به آن نيازي نخواهد بود.

تهيه و تنظيم: مونا عدالت يار


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پر گهر
در قلمرو ورزش
آگهي
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته