جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1394/05/15 - روزنامه سراسري صبح ايران (پنجشنبه) نسخه شماره 5057

 سرمقاله 

 عقب ماندگي 10 ساله، يا آفات ريشه‌اي در نظام بانكي

حميد رضا عسگري

سال‌هاست كه نظام بانكي كشور دچار ضعف‌ها و مشكلات ساختاري است و از اين بابت چالش‌هاي فراواني براي توسعه اقتصاد و روند توليد به وجود آورده است. اگرچه رييس بانك مركزي در اقدامي واقع‌گرايانه از عقب ماندگي ساختار بانكداري كشور سخن گفته‌اند و ميزان عقب ماندگي را نسبت به بانكداري روز دنيا 12- 10 سال قلمداد نمودند؛ اما آنچه از عملكرد و ماهيت بانكداري ايراني مي‌توان دريافت، ضعف‌ها و آفت‌هايي است كه ريشه در ساختار بانكي كشور دوانده است.

البته ضعف‌هاي سيستم بانكداري كشور در طي يك سال و يك دهه به وجود نيامده، اما ادامه روند غلط و انحراف از وظايف اصلي بانكداري استاندارد، در زمان فعلي به عنوان يك سرعت گير براي اقتصاد كشور تلقي مي‌گردد. اقتصاد ما بسان بيماري است كه بعد از چندين سال رخوت و سستي ، قصد ازجا برخواستن و حركت دارد. اما بانك‌ها به عنوان پشتيبان آن نه تنها دستگيري و حمايتي نمي‌كنند، بلكه با نحوه عملكردشان طي مسير را مشكل مي‌سازند.

ازآنجا كه بانك نهادي اقتصادي و پشتوانه‌اي براي توليد تلقي مي‌شود انتظار از عملكرد آن وراي فعاليت‌هايي است كه امروز در كشورمان شاهد آن هستيم. طي سال‌هاي طولاني بانک‏هاي کشور عملاً به مؤسسات برگزارکننده شوي بخت آزمايي تبديل شده‌اند و جهت جذب منابع مالي طي ساليان متمادي چنان رقابت غيرمسئولانه‏اي باهم مي‏کنند که پايه‏هاي اخلاق اقتصادي و فرهنگي جامعه نيز دچار تکانه‏هاي شديد شده است.

بااين حال سيستم بانکي به عنوان بزرگترين دارنده نقدينگي كشور بايد وظايف خود درحوزه رشد اقتصادي را مدنظر قرار دهند. اما در عوض طي سال‌هاي گذشته شاهد سوء استفاده از قدرت ناشي از نقدينگي در اختيار سيستم بانکي، براي موارد غيرمولد در کشور بوده‌ايم. درطي سال‌هايي كه بانك‌ها مي‌بايست با توان مالي خود ثبات را در بازار سرمايه حفظ مي‌كردند، درعوض به عنوان يك بنگاه اقتصادي و سوداگر وارد عمل شدند. ورود سرمايه‌هاي بانكي در بازار مسكن، طلا، ارز، خريد آهن آلات و... تنها بخشي از فعاليت‌هاي غيرمولد بانك‌ها مي‌باشد.

پس از اين مرحله رقابت براي جذب مشتريان و وارد كردن آنها به بازار داغ تسهيلات آغاز شد. دادن تسهيلاتي كه بعضاً با سودهاي بالاي 30درصد تنظيم مي‌شود و بانك‌ها از قدرت نقدينگي خود و ضعف مالي جامعه نهايت سو استفاده را مي‌برند. موضوع ديگر بحث خدمت رساني است كه درنظام بانكي كشوربا ضعف‌هاي فراواني مواجه است. در شرايطي که در اواخر سال 1997 ميلادي مقوله پرداخت اينترنتي در سطح جهان به امري همه‏گير تبديل شده بود، طي آن سال‏ها نظام بانکي هنوز درگير رفع مشکلات دستگاه‏هاي خودپرداز در سطح کشور بود، و امروز نيز همچنان در زمينه بانكداري الكترونيك دچار مشكلات فراوان هستيم. چرا كه اگر پيشرفتي در اين حوزه داشتيم، شاهد معطلي و حضور طولاني در باجه‌ بانك‌ها نبوديم.

عدم رضايت مشتريان از عملكرد و خدمت رساني بانك‌ها دلايل فراواني دارد، اما اين نوع رفتار نظام بانكي موجب حس بي اعتمادي مردم به بانك‌ها گرديده است . نگاه يكسويه بانك‌ها به مردم در عوض خدماتي كه اعطا مي‌كنند، نقش بسزايي در ايجاد اين ناخرسندي‌ها دارد. كمتر توليدكننده‌ و تاجري است كه از نحوه تسهيلات بانكش رضايت داشته باشد و اغلب آنها را به سودمحوري يك طرفه متهم مي‌كنند. چرا كه براي سال‏هاي متمادي نظام بانکي ايران در بحث ارايه تسهيلات عملکردي يک سويه، صرفاً منفعت طلبانه و بدون در نظرگرفتن منافع مشتريان داشته است. اين روند بي اعتمادي‌ها با فساد اداري و زد و بند در ساختار بانک‏ها آميخته شد و وضعيتي را به وجود آورد که بسياري از دلالان و واسطه‏هاي حاضر در فعاليت‏هاي اقتصادي با ارايه طرح‏هاي اغواکننده به سيستم بانکي اقدام به اخذ وام‏هاي کلان از نظام بانکي کردند و در پي آن موجي از مطالبات مشکوک و صعب الوصول روي دست نظام بانکي و در نهايت عامه مردم باقي گذاشتند. همچنين سليقه‌اي عمل كردن و دور زدن قانون حس بي اعتمادي مردم به نظام بانكي را دوچندان ساخته است. وقتي يك شخص حقيقي با روابط غيرقانوني اقدام به اخذ وام‌هاي ميلياردي مي‌كند و حتي يك صفحه ضمانت تسليم بانك نمي‌نمايند و در عوض مردم عادي با گرفتن سه ميليون وام تحقير و تهديد به آوردن ضمانت‌هاي چندين گانه مي‌شوند، چطور مي‌توان نمره قبولي به ساختار نظام بانكي كشور داد. وقتي بانك‌ها خود را وامدار سرمايه‌هاي مردم نمي‌دانند و به خود اجازه مي‌دهند از حساب آنها پول برداشت كنند يا به ازاي تسهيلات ناچيز كارمزدهاي غيراصولي بگيرند چطور بايد قضاوت كرد؟! لذا مسولان بانكي كشور مطلع باشند كه عقب ماندگي نظام بانكداري كشور از رقباي توسعه يافته خود، مربوط به چند سال اخير ويا يك دهه گذشته نيست. چرا كه ريشه‌هاي نظام بانكداري كشور در مرداب سودمحوري فرو رفته و سلامت اين ساختار به خطر افتاده است.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانستني ها
پزشكي
استانها
انرژي
اقتصادي
اجتماعي
هنري
ورزشي
آگهي
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته