جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑíÇÝÊ Pdf ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1386/04/10 - روزنامه مستقل سراسري صبح ايران يكشنبه نسخه شماره 2798

  شهر آب در آئينه تاريخ  

اروميه- خبرنگار آفرينش
در کتاب (آذربايجان غربي در سير تاريخ) آمده که شهر اروميه با درياچه اي که بر ساحل غريبش نشسته، همنام است.
اروميه در زبان سرياني اورميا تلفظ و در پارسي ارومي و اروميه، در عربي اروميه, در ترکيه اورميه و در ارومني ارمي تلفظ مي شود و به جرات مي توان گفت منشا» آن فارسي نيست.
گروهي از دانشمندان بر اين عقيده هستند که اين نام از دو واژه آرامي اور به معني شهر و مياه به معني آب تشکيل شده که معناي شهر آب را تداعي مي کند. همچنين منطقه اورمان در غرب ايران نيز احتمالا از اين مقوله مستثني نيست. نام هاي منسوب به اين شهر را اورموي، ارموي، گاهي اروميه اي و ارومچي مي خوانند.
اروميه از سوي غالب مورخان و جغرافي نگاران ايراني، زادگاه زرتشت قلمداد شده است. تا اين اواخر نيز مردم منطقه، غاري را در شمال شرقي شهر نشان کرده بودند و معتقدند که زرتشت در آن مکان زندگي مي کرده است. وجود همين عقايد، صرف نظر از اينکه تا چه اندازه به حقيقت نزديک است، خود حاکي از اهميت اين شهر از نظر کيش زرتشي دارد.
عده اي مي گويند: اروميه يک لغت کلداني است و از دو واژه (اور) به معني نزديک و (ميه) به معني دريا گرفته شده است. سابقا نيز به آن، شهر نزديک دريا مي گفتند. برخي ديگر معتقدند: اروميه در گذشته (خورومه) بوده که يک لغت فارسي است و از دو کلمه ( خور) به معني خورشيد و (مه) به معناي ماه ساخته شده است. دليل اطلاق نام خورشيد و ماه به شهر رضائيه از آن جهت است که زيبايي هاي طبيعي اين نقطه، طعنه به زيبايي خورشيد و ماه مي زند.
قدمت شهر رضائيه با قدمت شهرهاي تاريخي و باستاني سارد و نينوا برابري مي کند، اما از اين دو شهر قديمي اثري جز توده اي خاک برجاي نمانده، در حالي که اروميه پس از چندين قرن هنوز پابرجاست و به عنوان يکي از زيباترين شهرهاي ايران به شمار مي رود.
در ساحل غربي و جنوبي درياچه اروميه نواحي (اروميه، سلماس, ساوجبلاغ و...) از دو هزار سال قبل از ميلاد مسيح، مردمي ساکن بودند که در معرض هجوم آشوري ها و اورارتوها قرار داشتند. مدتي نيز اين نواحي "پارسوا" ناميده مي شد سکنه آن از نژاد آريايي بودند که در 815 سال قبل از ميلاد به سمت جنوب سرازير شدند و به پارس رسيدند.
سر اورل استين انگليسي که به همراه هياتي در سال 1314 شمسي به اروميه سفر کرد، در مورد قدمت اين شهر معتقد است: رضائيه از قديمي ترين بلاد ايران است و از روي آثار و وسايل مکشوفه در اشنويه و تپه حسنلو و قبوري که در سلدوز کشف شده، قدمت آن به 4 هزار سال قبل بازمي گردد.
شهر اروميه که محل تولد زرتشت نام گرفته، در صحراي وسيعي واقع شده است. اراضي آن از رودخانه شهر "شهرچاي" مشروب مي شود و در حوالي آن شهر، گندم فراوان يافت مي شود. درياچه اروميه که يکصد فرسنگ از آن فاصله دارد، از آب شرب برخوردار است. اطراف اين شهر را کوهستان و دره هاي خوش آب و علف فرا گرفته است. در اروميه دهات حاصلخيز به وفور يافت مي شود.
از مطالب کتب جغرافيا در گذشته چنين برمي آيد که اروميه شهري زيبا و پر نعمت بوده و تاکستان هاي انگور فراواني داشته است. فراواني درخت مو در اطراف اروميه به قدري بوده که 30 نوع انگور در آن به عمل مي آمده است. پس از گذشت زمان، ميزان توليد انگور اروميه کاهش يافت و به جاي برخي از تاکستان ها، درخت سيب کاشتند. در حال حاضر علاوه بر انگور، سيب، گلابي، چغندرقند و دانه هاي روغني نيز در اطراف اروميه کاشته مي شود.
رودخانه هاي اطراف اروميه عبارتند از: باراندوز چاي، رومنه چاي، نازلوچاي، و شهر چاي که به درياچه اروميه سرازير مي شوند.
نام شهر اروميه از سال 1305 شمسي به رضاييه تغيير يافت و پس از پيروزي انقلاب اسلامي، دوباره به نام اصلي بازگشت. عده اي معتقدند زبان ترکي از زبان هاي اولي ساکنان اين سرزمين است. جانب داران اين نظر مي گويند: آذربايجان از دوران انسان هاي اوليه مسکوني بوده و بارها مسکن اقوام و طوايف مختلف گشته است. طوايف و قبايلي نيز از اين مکان به ديگر نقاط کوچ کرده اند و گاهي پس از مدت ها به همين مکان باز گشته اند. به همين دليل مي توان گفت: اروميه، سرزمين گذرگاه و محل سکونت اقوام مختلف بوده است. قبايل ترک زبان نيز از جمله اقوامي بودند که از ديرباز در اين سرزمين اقامت داشتند اما آغاز اقامت آنها در اين مکان در ابهام مانده است.
ريشه زبان ترکي آذري مربوط به زبان مادهاست که در اثر گذشت زمان تحت تاثير زبان هاي فارسي، عربي، ترکي قرار گرفته است. زبان عادي اين منطقه از ريشه زبان هاي هند و اروپايي است.
از اوايل قرن سوم هجري به تدريج پاي امراي ترک آسياي مرکزي به آذربايجان باز شد و از قرن پنجم هجري نيز مهاجرت تيره هاي مختلف ترک به اين سامان آغاز شد. در نتيجه اختلاط زبان ترکي آسياي مرکزي با فارسي آذري، زبان ترکي آذري پديد آمده است.
در مورد زبان کردي بايد گفت عده اي کردي را لهجه اي از زبان فارسي و گروهي ديگر آن را زباني مستقل مي دانند. يکهزار سال پيش از ميلاد مسيح، آرياها به زبان اوستايي تکلم مي کردند که پدر تمام زبان هاي مادي، پارسي و هندي بوده است. زبان کردي نيز از ريشه همان زبان اوستايي است که در ميان لهجه هاي کردي، لهجه مکري شيرين تر و مقبول تر و نزديک به زبان اوستا است.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
ورزشي و قلمرو ورزش
سياسي و سياسي خارجي
دريچه هنر
مرز پرگهر
دانش و پژوهش
خبر دانشگاه
اقتصاد و بازار
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته