جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1396/02/14 - روزنامه سراسري صبح ايران(پنجشنبه) نسخه شماره 5544

 با توليد 2 ميليون و 820 هزار بشکه نفت ؛
 ايران جايگاه واقعي خود را در اوپک بدست آورد  

 
ايران که با توليد 2 ميليون و 820 هزار بشکه نفت در روز در سال 92 به پايين ترين جايگاه در اوپک در سه دهه اخير رسيده بود با ديپلماسي وزارت نفت توانست بار دگر به جايگاه واقعي خود به عنوان يکي از موسسان اوپک، برسد.

به گزارش شانا، دولت يازدهم که سر کار آمد، توليد و صادرات نفتمان اوضاع خوبي نداشت، صادرات نفت خام کمتر از يک ميليون بشکه در روز و توليد نفت هم به کمتر از 3 ميليون بشکه در روز رسيده بود.

اين جايگاه براي ايران بعنوان يکي از موسسان کشورهاي توليد کننده نفت (اوپک) قابل قبول نبود از همين روي، بيژن زنگنه، وزير نفت در نخستين حضور خود در اوپک در 13 آذرماه 1392 (شرکت در يکصد و شصت و چهارمين نشست اوپک) صراحتا اعلام مي کند: حتي اگر بهاي جهاني نفت خام به سطوح 20 دلار براي هر بشکه برسد من از حق ايران براي افزايش توليد روزانه چهار ميليون بشکه نخواهم گذاشت.

اين اظهارات زنگنه، پس از هشت سال دوري از نشست‌هاي اوپک به مذاق برخي از کشورهاي اين سازمان که توانسته بودند در سالهاي نبود يک وزير قدرتمند، حق ايران را در اوپک و بازارهاي جهاني نفت بگيرند، خوش نيامد، علي النعيمي، وزير نفت عربستان در نشست 164 اوپک بلافاصله به اين اظهارات زنگنه واکنش نشان داد: وزير نفت ايران به واقع چنين حرفي زده است.

در سايه بي تدبيري مسئولان دولت گذشته، سهم توليد نفت ايران در اوپک از سوي برخي اعضاي ديگر گرفته شد زيرا وزير نفت دولت دهم در کنفرانس دسامبر 2011 (آذرماه 1390) پاي نامه اي را امضا کرده بود که بر اساس آن سقف توليد اعضا برداشته شد و به اين ترتيب ايران که به دليل تحريم ها توليدش افت کرده بود، ميدان را به ساير رقبا از جمله کشورهاي عربي واگذار کرد.

در سال 2011 (90 - 89) سيستم سهميه بندي پيشين اوپک که سقف توليد هر کشوري را جداگانه تعيين مي کرد با راي مثبت نمايندگان وقت ايران در کنار ديگر آرا لغو شد. اين موضوع به پيشنهاد کشورهاي عربي و به بهانه وارد کردن عراق به سيستم کلي سهميه بندي و با پشتيباني برخي ديگر از کشورها در آن زمان برقرار شد.

جايگاه ايران در اوپک از نگاه زنگنه، که در سالهاي حضورش در اوپک از جمله تصميم گيران اصلي بود، مناسب نبود و وي تلاش کرد از همان نشست نخست با جديت و بي پروا از حق ايران دفاع کند، آنجا که خبرنگاري در نشست 164 اوپک از او مي پرسد چنانچه بازار با مازاد عرضه روبرو شود، قيمت‌ها پايين مي آيد، اعلام مي کند: اين مشکل آن دسته از کشورهايي است که نفت اضافي وارد بازار مي کنند اما در هر حال فکر مي کنم که اوپک عاقل است و در زمان‌هاي مختلف اين تدبير و عقلانيت خود را نشان داده است.

اين پافشاري وزير نفت در اوپک و رسيدن به جايگاه واقعي ايران در اين سازمان با وجود کارشکني برخي دلواپسان داخلي، تا بدانجا ادامه پيدا کرد که در نشست يکصد و هفتاد و يک اوپک در 10 آذرماه 1395 ايران توانست با اقتدار احقاق حق کند و بار دگر به قله تصميم گيري اوپک صعود کند. ايران در اين نشست توانست مجوز افزايش توليد 90 هزار بشکه نفت در روز را دريافت کند در حاليکه ساير اعضا موظف به کاهش و تثبيت توليدشان شدند.

بر اساس تصميم نشست 171 اوپک، اعضاي اين سازمان مکلف شدند يک ميليون و 200 هزار بشکه کاهش توليد دهند و آن را به 32 ميليون و 500 هزار بشکه در روز برسانند؛ همه کشورها موظف شدند 4,5 درصد از آخرين توليد خود را که بر پايه ماه اکتبر 2016 است کاهش دهند جز ايران؛ پايه توليد نفت خام ايران، پس از ماه‎ها جنگ رواني، درگيري، آمد و رفت و بحث‎هاي فراوان و اعصاب خرد کن، سرانجام بر مبناي بالاترين رقم توليد تاريخي ايران در سال 2005 بر مبناي گزارش منابع ثانويه، سه ميليون و 975 هزار بشکه در روز در نظر گرفته شد و بر اين اساس، موافقت شد ايران توليد خود را به طور ميانگين 90 هزار بشکه نسبت به رقم ماه اکتبر، در 6 ماه آينده که دوره اعتبار اين تصميم است، افزايش دهد.

رکورد کاهش صادرات نفت

وضع صادرات نفت خام هم اما در ابتداي اين دولت، وضع درستي نداشت، دولت دهم که در بسيار از بزنگاه هاي کشور عملکرد درخوري نشان نداده بود در اين بخش هم يک رکورد منفي از خود به جاي گذاشت و با صادرات يک ميليون و 130 هزار بشکه در سال 91 کمترين ميزان صادرات نفت خام را از سال 1360 تا آن سال را به نام خود ثبت کرد، کاهشي که نه تنها التيامي بر زخمهاي اقتصاد ايران که بسياري مدعي اند بايد جلوي خام فروشي گرفته شود، نبود بلکه در روزهاي نفت 140 دلاري هم دردي از اقتصاد کشور دوا نکرد و در حالي که ساير صادرکنندگان نفت بر امواج خوشحالي نفت گران سوار شدند ما تنها نظاره گر آنها شديم.

ميزان توليد نفت در دولت قبل با وجود آنکه ميزان درآمدهاي نفتي به بيش از 578 ميليارد دلار رسيد، لاک پشتي افزايش يافت. افزايش قيمت نفت اما سبب شد تا کاهش توليد نفت در اين سالها کمتر به چشم بيايد.

زماني که دولت نهم در سال 1384 سرکار آمد ايران بطور ميانگين روزانه 2 ميليون و 602 هزار بشکه نفت صادر مي کرد. ميانگين صادرات روزانه نفت ايران بين سال‌هاي 85 تا 88 به ترتيب 2 ميليون و 433 هزار بشکه، 2 ميليون و 480 هزار بشکه، 2 ميليون و 56 هزار بشکه و 2 ميليون و 133 هزار بشکه بوده است.

ميزان صادرات نفت ايران پس از انقلاب

در سال 1357، صادرات نفت ايران به صورت روزانه حدود 3455 هزار بشکه بوده است. در سال 1358، اين رقم به 2632 هزار بشکه و در سال 1359 ناگهان صادرات روزانه نفت ايران به 770 هزار بشکه رسيد.

در سال 1360، روزانه بطور متوسط 791 هزار بشکه نفت ايران به جهان صادر شده است. اين ميزان در سال 1361 به 1686 هزار بشکه مي‌رسد. در سال بعد يعني 1362 صادرات نفت ايران به 2045 هزار بشکه در روز رسيده اما در سال 1363، صادرات نفت ايران بار ديگر کاهش يافته و به 1607 هزار بشکه در روز مي رسد.

در سال 1364، کاهش صادرات نفت ايران ادامه دارد و به 1460 هزار بشکه در روز مي‌رسد. در سال 1365 ميانگين صادرات روزانه نفت ايران 1250 هزار بشکه در روز بوده است. در سال 1366 هر روز 1546 هزار بشکه نفت از ايران به جهان صادر شده است و در سال 1367 اين رقم باز هم افزايش داشته و به 1647 هزار بشکه در روز مي‌رسد.

در سال 1368 صادرات نفت ايران به روزانه 1823 هزار بشکه در روز و در سال 69، از مرز دو ميليون بشکه در روز گذشته و به 2224 هزار بشکه مي‌رسد. به اين ترتيب ميانگين صادرات نفت ايران در دهه 60 شمسي چيزي نزديک به 1607 هزار بشکه در روز برآورد مي‌شود.

جهش صادرات نفت در دهه 70

اما در دهه 70، ميانگين صادرات نفت ايران به طرز قابل توجهي افزايش مي‌يابد. بر اين اساس، در سال 1370، بطور متوسط ايران روزانه 2460 هزار بشکه نفت صادر کرده است. در سال 1371 صادرات روزانه نفت ايران به 2397 هزار بشکه مي‌رسد. در سال 1372 روزانه 2184 هزار بشکه از ايران نفت به جهان صادر شده است که اين رقم در سال 1373 به 2220 هزار بشکه در روز مي‌رسد.

در سال 1374 صادرات روزانه نفت ايران برابر 2290 هزار بشکه در روز بوده که در سال 1375 صادرات روزانه به 2441 هزار بشکه مي‌رسد. در سال 1376 بطور متوسط هر روز 2342 هزار بشکه از ايران به جهان نفت صادر شده است و در سال 1377 صادرات روزانه نفت ايران به 2300 هزار بشکه مي‌رسد. در سال 1378 هر روز بطور ميانگين 2079 هزار بشکه نفت ايران صادر شده است که اين رقم در سال 1379 به 2345 هزار بشکه مي‌رسد.

به اين ترتيب ميانگين صادرات روزانه نفت ايران در دهه 70 شمسي چيزي حدود 2305 هزار بشکه بوده است.

وارد دهه 80 شمسي مي‌شويم. در سال 1380 ميانگين صادرات روزانه نفت ايران برابر 2208 هزار بشکه بوده است که اين ميزان با کاهش در سال 1381 به 2021 هزار بشکه مي‌رسد. در سال 82 صادرات نفتي ايران بطور متوسط روزانه 2396 هزار بشکه است که در سال 1383 اين ميزان به 2548 هزار بشکه در روز مي‌رسد. در سال 1384، بطور ميانگين روزانه 2602 هزار بشکه نفت صادر شده است.

ميانگين صادرات روزانه نفت ايران بين سالهاي 85 تا 88 به ترتيب 2 ميليون و 433 هزار بشکه، 2 ميليون و 480 هزار بشکه، 2 ميليون و 56 هزار بشکه و 2 ميليون و 133 هزار بشکه بوده است.

صادرات نفت ايران در سال 91 به کمتر از روزانه يک ميليون و 130 هزار بشکه مي رسد که نسبت به سال 90، حدود 49 درصد کاهش نشان مي دهد، صادرات نفت در سال 90، 2 ميليون و 214 هزار بشکه در روز بوده است.

وابستگي اقتصاد ايران به نفت امري تاريخي است. دولت يازدهم اما در چهار سال گذشته و با وجود نوسانهاي قيمت نفت موفق شده است تا وابستگي بودجه کشور به نفت را کاهش داده و درآمدهاي آن را براي آينده کشور ذخيره کند. ظرفيت توليد و صادرات نفت را افزايش داده و اکنون جايگاهي در خور در تامين امنيت انرژي دنيا به خود اختصاص داده است. موضوعي که قدرت اقتصادي ايران را در جهان تثبيت کرده است. شايد عده اي ارقام و آمار روي کاغذ را صرفا در حد چند رقم رياضي ببينند، اما همين ارقام واقعيت هاي اقتصادي کشور و افق توسعه آن را نشان مي دهند. ارقامي که به سادگي به دست نمي آيند و بايد نسبت به آن بسيار حساس بود. دولت يازدهم برخلاف 2 دولت قبل از خود که صندوق توسعه ملي را با قلکي بزرگ که هرگاه دوست داشت از آن برداشت مي کرد، اشتباه گرفته بود، از منابع مالي کشور در اين صندوق صيانت کرده و تاکنون بيش از 44 ميليارد دلار در آن ذخيره کرده است و در صورت تداوم سياست هاي آن در دولت دوازدهم، پيش بيني مي شود تا 60 ميليارد دلار ديگر نيز به ذخاير آن افزوده شود تا ايران در بدو ورود به قرن پانزدهم هجري شمسي، بيش از يکصد ميليارد دلار ذخاير ارزي براي توسعه ملي در اختيار داشته باشد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
پزشكي
استانها
انرژي
اقتصادي
اجتماعي
هنري
ورزشي
آگهي
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته