جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1396/06/22 - روزنامه سراسري صبح ايران (چهارشنبه) نسخه شماره 5649

 آيا ماهي‌ها هم احساس دارند؟ 

 
اين سوال که آيا حيوانات ديگر نيز مي‌توانند فکر و احساس داشته باشند قرن‌هاست که ذهن بشر را مشغول کرده‌ است. بيشتر ما ممکن است بر اين عقيده باشيم که انسان‌ها داراي سطحي از آگاهي و ادراک هستند که به آنها توانايي تجربه افکار و احساسات مي‌دهد اما اين که آيا ديگر موجودات نيز داراي اين آگاهي هستند سوالي است که هنوز پاسخي براي آن نيافته‌ايم.به گزارش بيگ بنگ به نقل از ايسنا، بسياري ممکن است بر اين باور باشند که دلفين‌ها و آهوها مي‌توانند احساس داشته باشند، اما ماهي‌ها چطور يا يک کنه يا يک گياه؟ سوال ديگري که پيش روي محققان است اين است که چگونه دريابيم گياهان و حيوانات احساس دارند؟ محققان به تازگي پاسخي براي اين سوال يافته‌ و دريافته‌اند که ماهي‌ها بيش از آنچه قبلا تصور مي‌کرديم، احساس و ادراک دارند.

پژوهشگران از معيارهاي مختلفي براي نشان دادن توانايي احساس و آگاهي در حيوانات استفاده کرده‌اند. برخي از محققان بر اين باورند که ماهي‌ها به دلايل مختلف داراي آگاهي و احساس‌ هستند. به عنوان مثال، مغز ماهي کوچک است و سازمان‌بندي متفاوتي با پستانداران دارد، اما ساختارهايي دارد که منشا تکاملي مشابه با ساختارهاي موجود در مغز پستانداران دارد. اين ساختارها شامل آميگدالاست که مي‌دانيم نقش اساسي در توليد احساسات بازي مي‌کند و همچنين بخش‌هايي از مغز که مسئول يادگيري است و هيپوکامپوس ناميده مي‌شود. در صورتي که اين نواحي آسيب ببينند تاثيرات رفتاري مشابهي را در ماهي‌ها و پستانداران مشاهده مي‌کنيم و اين نشان مي‌دهد که اين بخش‌ها هم در مغز ماهي و هم در مغز پستانداران عملکردهاي مشابه دارند.

همچنين تحقيقات زيادي وجود دارد که نشان مي‌دهد ماهي توانايي زيادي در امر يادگيري دارد و از اين توانايي براي انجام رفتارهاي سطح بالا استفاده مي‌کند. بسياري از ماهي‌ها مي‌توانند با به يادآوري نقشه‌ها به طور ذهني، به طور شگفت‌آوري به مسيريابي بپردازند. برخي ديگر از ماهي‌ها مي‌توانند براي پيروزي در جنگ‌ها به مشاهده و يادآوري رقباي گذشته بپردازند و توانايي خود را در جنگ‌ها ارتقا دهند. حتي برخي ماهي‌ها از ابزار مثلا از يک استخوان براي ضربه زدن به پوسته دو کفه‌اي‌هاي نرم تن و باز کردن آن‌ها استفاده مي‌کنند.يکي از ويژگي‌هايي که در آزمايش‌ها به عنوان شناسه‌اي از سطح آگاهي و ادارک مد نظر قرار مي‌گيرد و پيش از اين تصور مي‌شد که در ماهي وجود ندارد، توانايي هايپرترميا ناشي از استرس يا تب عاطفي است. اين يک پاسخ فيزيکي مشابه با تب است که به جاي عفونت از يک شرايط استرس‌زا نشات مي‌گيرد. در اين شرايط بدن در پاسخ به تنش گرم‌تر مي‌شود.

تا پيش از اين تصور بر اين بود که در بين حيوانات مهره‌دار تنها آمنيون‌داران (يعني پستانداران، پرندگان و خزندگان) دچار تب عاطفي مي‌شوند و لذا داراي توانايي ادراک و آگاهي هستند، اما مشاهده ماهي‌هاي گورخري که در معرض شرايط تنش‌زا قرار گرفتند ثابت کرد که واقعيت غير از اين است. از آنجا که ماهي‌ها حيوانات خونسردي هستند، بايد به محيطي بروند که دماي آن با وضعيت فيزيولوژيک درون بدن آن‌ها هماهنگي داشته باشد. لذا در صورتي که ماهي‌ها تب عاطفي را تجربه کنند، انتظار داريم که بعد از يک شرايط تنش‌زا به سمت آب‌هاي گرم‌تر بروند.در اين آزمايش بعد از اين که ماهي‌ها 15 دقيقه که در شرايط تنش قرار گرفتند، رها شدند تا آزادانه در درون تانکر آزمايشي شنا کرده و به اتاقک‌هاي مختلفي بروند که هر کدام دماي متفاوتي داشتند. ماهي‌هايي که تحت تنش قرار گرفته بوند زمان بيشتري در آب‌هاي گرم‌تر سپري کردند. اين آزمايش نشان داد که دماي بدن اين ماهي‌ها دو تا چهار درجه سانتيگراد افزايش يافته و دليل آن بروز تب عاطفي بود.

وجود تب عاطفي در برخي از ماهي‌ها به اين معنا نيست که اين موجودات به طور کلي داراي عاطفه و ادراک هستند، اما مي‌توانند در تصور پيشين ما مبني بر اين که ما تنها گونه‌اي هستيم که از اين توانايي برخورداريم، خلل ايجاد کنند و زمينه‌ساز تحقيقات بيشتر و بيشتر شوند. همچنين مي‌تواند به دانش ما در خصوص نحوه تکامل آگاهي و احساس در بين مهره‌داران پيشرفته بيفزايد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانستني ها
پرشكي
استانها
انرژي
اقتصادي
اجتماعي
هنري
ورزشي
آگهي
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته