جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑíÇÝÊ Pdf ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1386/06/11 - روزنامه مستقل سراسري صبح ايران - يكشنبه نسخه شماره 2848

  ترجمه ي فيلم «محمدرسول الله » تا سريال «اوشين»
 گفت وگو با حسين شايگان پس از 30 سال فعاليت 

 حسين شايگان از سال 1353 ترجمه فيلم را شروع کرد; سال هايي که به گفته وي دوبله در ايران دوران شکوفايي اش را طي کرده بود و به افول خود نزديک مي شد.
او مترجمي است که کارهاي بسياري را در پرونده کاري اش ثبت کرده است و اغلب آن ها نيز در زمره ي فيلم ها و سريال هاي به يادماندني تلويزيون ايران قرار مي گيرند.
حسين شايگان فيلم «محمد رسول الله» را ترجمه کرده است; فيلمي که به گفته خودش در سال 58 با هزينه و سر و صداي خاصي دوبله شد. او که ترجمه ي کارهاي فاخري چون آثار کوروساوا و فيلم هاي اقتباسي از کتاب هاي چارلز ديکنز و «پدرخوانده يک» را بر عهده داشته، در عين حال ترجمه سريال معروف «اوشين» (سال هاي دور از خانه) را در پرونده کاري خود ثبت کرده است.
اين مترجم پيشکسوت ترجمه سريال «اوشين» را در زمره ي کارهاي سطحي و عامه پسندش قرار مي دهد و در عين حال بر اين نکته اذعان دارد که شايد «اوشين» خيلي بيشتر از «سرير خون» کوروساوا مخاطب داشته است.
ترجمه ي کارتون هايي چون «حنا»، «نل» و «هاچ زنبور عسل» را نيز حسين شايگان برعهده داشته است، کارتون هايي که دوران کودکي را براي بسياري زنده مي کند; اما شايد کمتر کسي به نام مترجم آن ها حتي براي دقايقي کوتاه فکر کرده  باشد و در بهترين حالت تنها يافتن نام دوبلوربوده که ذهن هاي کنجکاو کودکان آن روزها را به سمت خود کشانده است.
شايگان تاکنون بالغ بر 4 هزار ساعت فيلم ترجمه کرده و روزهايي بوده است که در سال هاي 56، ماهي 50 ساعت هم ترجمه فيلم انجام داده است.
حسين شايگان دوران تحصيل خود را در کشور انگلستان گذرانده و اتفاقا از همان زمان به کار ترجمه علاقه داشته است. او حتي در دوره سربازي اش هم به عنوان مترجم خدمت کرده است.
اين مترجم اينک در 60 سالگي به ياد روزهاي نخستي که فعاليت در رشته دانشگاهي اش، مهندسي شيمي را کنار گذاشت و به ترجمه فيلم روي آورده با خبرنگار سرويس تلويزيون خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) سخن گفت.
او تعريف کرد: «شخصي به من گفت اگر کار ترجمه انجام مي دهيد، کاري هست که درآمد بهتري دارد. بنابراين مرا به استوديو «کاسپين» معرفي کردند و در نهايت ترجمه قسمتي از سريال «آيرون سايد» با عنوان «ارکيده سياه» ، براي نخستين بار برعهده من سپرده شد.»
شايگان در اين گفت وگو ادامه داد: دوبله سريال «آيرون سايد» را محمود قنبري بر عهده داشت; شخصي که پس از مطالعه دو صفحه از متني که در بدو امر به حسين شايگان سپرده شده بود، او را مناسب ورود به عرصه ترجمه فيلم تشخيص داد.
شايگان پس از مدتي فعاليت در حوزه ترجمه ي فيلم، کار در رشته مهندسي شيمي را رها کرد و تماما به سراغ ترجمه فيلم رفت.
وي در اين باره گفت: اين کار در آن زمان هم به لحاظ اقتصادي از فعاليت در رشته مهندسي شيمي بهتر بود و هم کاري فرهنگي بود; براي من خيلي جالب بود که مي توانستم نتيجه کارم را ببينم.
مهمترين فيلمي که حسين شايگان قبل از انقلاب ترجمه کرد، «ال سيد» بود که براي دومين بار در ايران دوبله  مي شد.
او از ترجمه فيلمي مستند با موضوع زندگي «چارلي چاپلين» که در سال 56 آن را ترجمه کرد نيز به عنوان يکي از بزرگترين کارهايش ياد مي کند; شايگان در ترجمه اين فيلم به هيچ وجه ماديات را ملاک قرار نداد و از صاحبان فيلم خواست تا زمان کافي براي ترجمه آن در اختيارش قرار دهند.
حسين شايگان از سال 65 به توصيه پزشک کارش را تغيير داد و به همان مهندسي شيمي بازگشت; اما پس از چند سال مجددا کار ترجمه فيلم را ادامه داد.
او در حال حاضر به عنوان کارشناس در اتاق ترجمه واحد دوبلاژ سازمان صداوسيما به مدت سه روز در هفته حضور دارد و به گفته ي خودش براي فرار از آلزايمر، ماهي 5 - 4 فيلم را هم ترجمه مي کند; شايگان در سن 60 سالگي ديگر ترجمه سريال ها را بر عهده نمي گيرد، چرا که ايده اي مبني بر اين که «وقتي پذيرفتي تا آخرش بايد بروي» اين مساله را براي او دشوار مي کند.
او در ارائه ي تاريخچه اي از ترجمه فيلم در ايران به ايسنا گفت: در گذشته کار ترجمه فيلم بسيار بي در و پيکر بود و کلاس ودوره اي براي گذراندن وجود نداشت. اين گونه نبود که کسي براي ورود به اين حوزه بايد در تست و آزموني شرکت مي کرد و پس از قبولي و اطمينان از داشتن توانايي، کار خود را آغاز مي کرد.
حسين شايگان معتقد است: ترجمه فيلم در گذشته به صورت دقيق و کامل انجام نمي شد، بلکه استنباطي بود; فيلم را مي ديدند و با برداشت خود ترجمه مي کردند.
اما در دهه 40 و 50 که اوج دوبله بود يکسري مترجمان متبحر، وظيفه ترجمه فيلم ها را برعهده گرفتند که در زمره ي بهترين ها بودند.
وي از افرادي چون محسن مهدوي، پرويز دوايي، دانشور، مشيري، فلاتي و درخشان پور به عنوان افرادي که طي سال هاي 40 و 50 کار ترجمه انجام مي دادند، نام برد.
به گفته ي شايگان در آن سال ها عمده فيلم هاي تلويزيون در استوديوهاي بيرون از سازمان دوبله مي شد و دوبلورها همزمان با سينما، در تلويزيون همکاري داشتند; اما ترجمه فيلم در سينما و تلويزيون تفکيک شده بود.
شايگان از ورود ويدئو به کشور به عنوان نقطه عطفي در حوزه ترجمه فيلم ياد کرد و افزود: دوبله ويدئو ابتدا براي ويدئو کلوب ها در چند استوديو شروع شد.اين در زماني بود که در تلويزيون دوبله به شيوه سنتي انجام مي شد.اواخر دهه ي 60 تلويزيون هم تدريجا دوبله ويدئويي را آغاز کرد.
وي ادامه داد: در اوايل دهه 60 ، افرادي بودند که فيلم ها را مي آوردند و به اسم خود ثبت مي کردند; بي آن که رايت آن را خريداري کنند. آن ها از ترس اين که مبادا کپي فيلم شان به فروش برسد، نسخه هايي با کيفيت بسيار پايين را در اختيار مترجمان فيلم قرار مي دادند. بدين ترتيب کيفيت پايين فيلم ها و شنيدن از راه دور، کار ترجمه فيلم را به شدت سخت مي کرد.
با اين حال به اعتقاد وي در آن دو - سه سال فيلم هاي خوبي دوبله شد که از ميان آن ها مي توان «مردي براي تمام فصول» را نام برد. اين فيلم که توسط خود شايگان ترجمه شد، شرايط سختي را دردوبله گذراند، اما کيفيت قابل قبولي داشت.
شايگان گفت: در حال حاضر با ورود سي دي و دي وي دي، تکنولوژي پيشرفت کرده است و شايد زماني برسد که به کپي کشيدن از فيلم هم نيازي نباشد.
حسين شايگان به سال هايي که دوبله ايران عنوان اول يا دوم دنيا را داشت، اشاره کرد و به ايسنا افزود: در آن سال ها حوزه ترجمه فيلم توانايي داشت تا افراد متبحر را جذب خود کند. اما الان اين توانايي وجود ندارد. الان به دليل مسائل اقتصادي و غيره بسياري از افراد توانمند جذب اين کار نمي شوند.
وي در عين حال گفت: در حال حاضر تلاش صورت مي گيرد تا سطح کار ترجمه به حدي برسد که افراد توانا از حوزه هاي ديگر نيز وارد اين بخش شوند.
حسين شايگان درباره ي بزرگداشت 60 سال دوبله در ايران»يادآور شد: در دوران آقاي کدخدازاده جلسه اي در اسفند ماه 83 تشکيل شد. قرار بود بزرگداشت 60 ساله دوبله در ايران برگزار شود. حتي معاونت فرهنگي - هنري شهرداري موافقت کرد تامين هزينه ها و امکانات اين بزرگداشت را بر عهده بگيرد . مقدمات انجام اين کار با انتخاب رياست جمهوري همزمان و به بعد موکول شد.
شايگان با بيان اين که با گذشت 28 سال از انقلاب اسلامي، حجم کار بسيار بالا رفته است، خاطرنشان کرد: در حال حاضر 5 شبکه به انظمام استان ها نيازمند دوبله فيلم هستند. در بخش خصوصي نيز چند استوديو مشغول به کار هستند.اين حجم کار اگر با افزودن نفرات همراه نباشد، باعث مي شود که اين افراد با سرعت بيشتر کار کنند که در پاره اي موارد به افت کيفي منجر مي شود.
اين مترجم فيلم به تغيير وضعيت و کوچک شدن ابعاد دوبله فيلم در کار سينما اشاره و اظهار کرد: در گذشته  افرادي به عنوان صاحبان فيلم، هر سال اقدام به خريد تعدادي فيلم مي کردند و نهايت تلاش خود را صرف دوبله خوب و اکران بهتر آنها مي کردند.
دوبله فيلم مراحل مختلفي را مي گذارنند و معمولا نمايش فيلم خوب با دوبله برتر سود قابل توجهي نيز همراه داشت، درنتيجه پرداخت دستمزدهاي مناسب توسط صاحب فيلم مقدور بود
شايگان همچنين در پاسخ به اين پرسش که آيا تغيير مناسبات شخصيت ها نيز بر عهده مترجمان فيلم ها است، گفت:  تغيير روابط افراد، داستان فيلم وغيره بر عهده مترجم نيست.
به گفته وي اغلب فيلم هايي که در دنيا ساخته مي شوند، با محدوديت هاي پخش از تلويزيون ايران مواجه هستند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
ورزشي و قلمرو ورزش
سياسي و سياسي خارجي
دريچه هنر
مرز پرگهر
دانش و پژوهش
خبر دانشگاه
آموزش و سنجش
اقتصاد و بازار
گزارش تصويري روز
آگهي هاي روزنامه آفرينش
اطلاعيه
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته