جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1387/04/30 - روزنامه مستقل سراسري صبح ايران(يكشنبه) نسخه شماره 3092

 گل گشت  

اردبيل

شيروان دره
ناحيه شمالي قله سبلان دره اي طولاني و نسبتا عميق مشاهده مي شود که داراي چشم اندازهاي بسيار زيبا و اعجاب آور است. اين دره در اثر فرسايش سيلابي در رسوبات آتشفشاني و آذرآواري سبلان پديد آمده است. اشکال فرسايش بسيار زيبا شامل ستون هاي فرسايشي، ستون هاي کنلگومرايي و به طور کلي يک ساختار بسيار خشن و وحشي در اين دره مشاهده مي شود. مقطع دره و ديواره ها لايه بندي خوبي را در مواد آتشفشاني نشان مي دهند
شيروان دره سي
در 30 کيلو متري جنوب شرقي مشکين شهر و درارتفاع 2200 متري واقع شده است مساحتش بالغ بر 75 کيلو مترمربع است و محل زندگي حيوانات وحشي و پرندگان مي باشد همچنين داراي صخره ها و غارهاي ديدني است محل اصلي ورود به دره در 5 کيلو متري پائين آبگرم معدني شابيل قرار دارد و براي ورود به آن بايد از کنار آبشاري با ارتفاع 40 متر به سمت پائين صخره نوردي کرد  آبشارهاي دوقلوي شيروان دره در نوع خود بي نظير است.
عشاير
عشاير ايران که معيشت و آداب و رسوم خاص خود را دارند در ايران يکي از جذاب ترين شيوه هاي زندگي اجتماعي به شمار مي آيند. استان اردبيل از ايل ها و عشاير متعددي برخوردار است که مهم ترين و منسجم ترين آن ها ايل هاي شاهسون و ارسباران هستند که درمناطق گوناگون استان پراکنده شده اند. ايل شاهسون ازمهم ترين و معروف ترين ايل هاي استان هاي اردبيل و آذربايجان شرقي به شمار مي رود که داراي پيشينه تاريخي زيادي بوده و از ويژگي هاي خاص اجتماعي- فرهنگي برخوردار است. اعضاي اين ايل دام دار هستند و از مراتع سرسبز کوه هاي خطه اردبيل استفاده مي کنند. عشاير ارسباران نيز در نواحي کوهستاني به سر مي برند و قلمرو عمده آن ها بخش باختري دشت مغان است. عشاير خلخال در نواحي کوهستاني و جنگلي شهرستان خلخال زندگي مي کنند.
درباره وجه تسميه نام و پيشينه تاريخي ايل شاهسون; بايستي گفت: هنگامي که سرزمين ايران دچار هرج و مرج و آشوب بود و هرکدام از امراي تيموري و آق قويونلو و ديگر حکام محلي گوشه اي از اين سرزمين را محل حکومت خود کرده بودند، اسماعيل ميرزا که بعدها به شاه اسماعيل معروف شد، توانست با سرکوب آق قويونلوها (که يکي از قبايل با نفوذ حاکم برايران بودند) در سال 907 هجري قمري، بنيان حکومتي خود را به مدت دو و نيم قرن استوار سازد. افرادي که شاه اسماعيل را در اين جنگ ها ياري مي کردند، در تاريخ به نام قزلباش ها شهرت يافتند و شامل 32 قبيله مختلف بودند که شاه اسماعيل آن ها را در زمره نجبا در آورد و به ايشان عمامه خاصي داد که 12 ترک داشت و ميان آن کلاه سرخي مانند فينه مي گذاشتند و به همين لحاظ به قزلباش ها معروف شدند.
در سال هاي 991 تا 994 هجري قمري سلطان محمد خدابنده به منظور جلب حمايت عليه ازبکان و عثماني ها تصميم گرفت افراد غير نظامي را با رضايت خود به خدمت نظام درآورد که اين عمل او به شاه سون (يعني دوست داران شاه شدن) معروف شد. درسال 998 هجري قمري افراد قزلباش عليه نماينده شاه; سر به شورش برداشتند که از اين رو شاه اسماعيل نسبت به قدرت آنان بدبين شد و گروه ديگري با نام شاهسون را براي درهم شکستن قدرت آن ها بسيج کرد.
بنابراين شاهسون ها (دوست داران شاه) به گروهي اطلاق مي شدند که از سوي شاه عباس تشکيل يافته بود تا جاي قبايل ترک را که از سلسله صفوي پشتيباني کرده بودند، بگيرند.
شاهسون ها از آداب و رسوم سنتي و قوي برخوردارند، هرچند که از گذشته هاي دور از حوادث و خطرات دور نمانده و تحولات زمان برآن ها بي تاثير نبوده است. بر اساس قرارداد ترکمن چاي که طي آن قسمتي از مرزهاي شمالي ايران به روس ها واگذارشد و به اين ترتيب قسمت بزرگي از منطقه قشلاقي شاهسون ها از بين رفت.
منطقه تابستاني (ييلاقي) شاهسون ها را ارتفاعات اهر، مشگين شهر و اطراف آن تشکيل مي دهد و منطقه قشلاقي آن ها را بخش هاي خاوري جلگه کم عمق مغان (که در حدود 150 کيلومتر از منطقه سردسير فاصله دارد و نزديک رود ارس است) تشکيل داده است. منطقه ييلاق و قشلاق طايفه هاي شاهسون کاملا مشخص است. هنگام کوچ ابتدا از قيشلاخ (گويش محلي قشلاق) يا منطقه زمستاني به يازلاخ يا منطقه بهاره و سپس به ييلاخ (گويش محلي ييلاق) منطقه تابستاني مي روند. در مراجعت پيش از استقرار در قشلاق، در محلي پاييزه که همان اردوگاه هاي پيرامون قشلاق هستند، توقف مي کنند. جايگاه تابستاني شاهسون ها; شامل 4 تا 5 آلاچيق است که در حد فاصل 100 متري درچراگاه برپا مي شود.
قدمت تاريخي شاهسون ها سبب شده آداب و رسوم و شيوه هاي معيشت آن ها براي افراد عادي جذاب و ديدني باشد، چنان که بازديد از زندگي عشاير شاهسون يکي از پرطرف دارترين برنامه هاي گردشگري ناحيه آذربايجان شرقي و اردبيل به شمار مي آيد. ايل شاهسون از طايفه، تيره، کويک و هر کويک از چند اوبه و اوبه ها از تعدادي خانواده تشکيل شده است. در راس هر طايفه; ايل بيگي از سوي دولت مرکزي براي حفظ نظم و وصول ماليات انتخاب مي شد ولي اداره طايفه برعهده بيگ بوده که از طرف ايل بيگي گمارده مي شد.
ايل شاهسون در استان هاي اردبيل و آذربايجان شرقي زندگي مي کنند و برخي از آن ها در طي ساليان گذشته يک جا نشين شده اند. شاهسون ها از سجاياي اخلاقي خوبي برخوردار هستند و در تيراندازي و شکار و ميهن پرستي شهرت دارند. آن ها به زبان آذري صحبت مي کنند و شيعه مذهب هستند. برپايي جشن ها و آيين هاي اسلامي و ايراني از مهم ترين آداب و رسوم آن ها به شمار مي آيد که به شکل هاي خاصي و با رعايت اصول ايل انجام مي شود و براي گردشگران بسيار جذاب، ديدني و شنيدني است.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
ورزشي و در قلمرو ورزش
سياسي
دريچه هنر
دانش و پژوهش
مرز پرگهر
اقتصاد و بازار
آموزش و سنجش
خبر دانشگاه
آگهي هاي روزنامه آفرينش
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته