جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1388/09/12 - روزنامه مستقل سراسري صبح ايران (پنجشنبه) (ميلاد امام علي النقي الهادي(ع) و عيد سعيدغدير خم مبارک باد نسخه شماره 3478

  ويگوتسکي ميراث فراموش شده  
 استاد: دکتر حسن احدي------- دانشجوي دکتري:حسن علي ويسکرمي ( قسمت اول )
نويسنده : ( نظريه رشد شناختي ويگوتسکي)

لو ويگوتسکي در سال 1896 در يک خانواده يهودي طبقه متوسط به دنيا آمد، او دومين فرزند از هشت کودک خانواده بود. ويگوتسکي در ايام طفوليت، کودکي پيشرس بود. تعليم و تربيت او به طور فني صورت نگرفته بود. سالها از وجود مربيان خصوصي برخوردار بوده و فقط در دوره ي دبيرستان به گيمنازيوم يهودي راه يافت. مربي خصوصي ويگوتسکي سولومان آشپز بود که در رشته رياضي تحصيل کرده بود اما مي توانست همه دروس را تدريس کند. علايق ويگوتسکي عمدتا به قلمرو علوم انساني و اجتماعي معطوف بود. در شعر روسي، از آثار کلاسيک پوشکين و تئودور تيچيوف گرفته تا شاعر نو پرداز آلکساندر بلوک و بعدا در شعر بوريس پاسترناک خبره بود. وي بويژه به نثر ايوان بانين علاقه داشت و بعدها رمان کوتاه " نفس آرام" ، او را بعنوان نمونه عالي تعارض ميان صورت و محتوا مورد استفاده قرار داد. نخستين علاقه ويگوتسکي به علوم اجتماعي به فعاليت وي در يک بحث باشگاهي مربوط مي شود که توسط دانشجويان گيمنازيوم که به تاريخ و فرهنگ يهود علاقه مند بود تشکيل شده بود.
ويگوتسکي در دستيابي به فرا سوي صرف تاريخنگاري کوشيد مسئله فرهنگ يهودي را با يکي از قوانين تاريخ بر مبناي فلسفه هگل ترکيب کند. علاوه بر تاثير هگل روي ويگوتسکي، عامل ديگري که روي ويگوتسکي جوان تثير فراوان گذاشت، آشنايي او با کتاب تفکر و زبان  اثر زبان شناس اوکرايني قرن نوزدهم به نام الکساندر پوتپ نيا مي باشد ويگوتسکي و پياژه هم عصر بودند و هر دو در يک سال متولد شدند، اما به خلاف پياژه که 84 سال زندگي کرد ويگوتسکي در 38 سالگي بر اثر بيماري سل در گذشت نظريه معروف رشد يا تحول شناختي ويگوتسکي به نظريه اجتماعي- فرهنگي رشد شهرت دارد. نظريه ويگوتسکي تا سالها پس از مرگ او براي دنياي خارج از روسيه ناشناخته بود، اما پس از ترجمه آثارش به زبان انگليسي به سرعت مورد توجه دانشمندان و مربيان کشورهاي مغرب زمين قرار گرفت. بنا به گفته که اسلاوين (2006)، نظريه ويگوتسکي اکنون در روانشناسي رشد يک نيروي قدرتمند است و بسياري از انتقادهايي که او بيش از 60 سال پيش به نظريه پياژه وارد کرده بود هنوز هم مطرح اند( سيف، 1387).
در مقاله اي تحت عنوان " ميراث فراموش شده ويگوتسکي" اثر ولف ميچل روت، از ديدگاه ويگوتسکي به عنوان بهترين راز علمي مسکوت نگه داشته شده ياد کرده اين نظريه تحت عنوان نظريه فعاليت فرهنگي- تاريخي که نتيجه پروپوزل ويگوتسکي بود براي اولين بار منتشر و بعدا توسط دو تن از دانشجويان او بنامهاي لئونتيف و لوريا گسترش يافت. انديشه هاي آ. ان. لئونتيف به نظريه فرهنگي تاريخي فعاليت يا به طور خلاصه به نظريه فعاليت شهرت دارد. در حقيقت، لئونتيف انديشه هاي ويگوتسکي را تکميل کرد و از نظريه او شکل تازه اي به نام نظريه فعاليت ارائه داد. با اين حال هر آنچه ويگوتسکي در طول زندگي خود بدست آورده در نظريه لئونتيف حفظ شده است. روت و ک(2007)، در مقايسه نظريه هاي لئونتيف و ويگوتسکي، گفته اند " دانشمنداني که کارهايشان را بر فلسفه ويگوتسکي بنا مي گذارند عموما رويکرد خود را " فرهنگي- اجتماعي"  مي نامند در حالي که پيروان لئونتيف ترجيح مي دهند که رويکردشان، فرهنگي- تاريخي، شناخته شود".
مفاهيم نظري عمده
اهميت فرهنگ و زمينه اجتماعي- تاريخي در تحول شناختي
کارکردهاي نخستين و عالي ذهني
دروني سازي
تفکر و زبان
خود نظم دهي
منطقه تقريبي رشد
تکيه گاه سازي
کاربردهاي آموزشي
مقايسه نظريه هاي رشد شناختي ويگوتسکي و پياژه
ديدگاه فرهنگي- اجتماعي ويگوتسکي
     امروزه روان شناسان اذعان دارند که فرهنگ، از طريق تعيين کردن اينکه کودک چه چيز را درباره جهان خواهد آموخت و چگونه اين آگاهي را بدست خواهد آورد، رشد شناختي او را شکل مي دهد.دختران جوان قبيله زيناکان تيکو - از سرخ پوستان جنوب مکزيک - روشهاي پيچده دوختن لباس را از طريق آموزشهاي غير رسمي از بزرگسالان جامعه، مي آموزند. در برزيل، کودکان فقيري که در خيابان، شيريني و شکلات مي فروشند، بدون رفتن به مدرسه و تنها به منظور خريد شيريني و شکلات از عمده فروشان، فروش و يا  مبادله پاياپاي شيريني و بدست آوردن سود، مهارتهاي رياضي پيچيده اي را مي آموزند. فرهنگهايي که براي همکاري و مشارکت، ارزش و اهميت قائلند، اين توانايي ها را پيش از همه توانايي ها انتقال مي دهند. اما آن فرهنگهايي که رقابت را تشويق مي کنند، مهارتهاي مربوط به رقابت را در کودکانشان بوجود مي آورند (بيکرمن و همکاران، ;1990 سيسي و روآزي، 1994). مراحلي که بوسيله پياژه، مورد مشاهده قرار گرفت بدين دليل که تا حد زيادي منعکس کننده انتظارات و اعمال فرهنگهاي غربي است، لزوما براي همه کودکان، مراحلي طبيعي محسوب نمي شود(راگوف و چاواجاي، 1995).اصلي ترين سخنگوي نظريه فرهنگي اجتماعي ( که تاريخي اجتماعي نيز ناميده مي شود) روان شناسي روسي بود که بيش از 50 سال پيش در گذشت. لو سيمنوويچ وايگوتسکي، در هنگام مرگ که بدليل بيماري سل بوقوع پيوست، تنها 38 سال داشت. اما در طي همين مدت، بيش از صد کتاب و مقاله علمي خلق کرد. برخي از ترجمه هاي آثار او که هم اينک در اختيار ماست مربوط به سالهاي (1978 ، 1986 ، 1987 ، 1993 و 1997 ) مي باشد.
     کار وايگوتسکي زماني آغاز شد که او به منظور بهبود تدريس خود، در حال مطالعه پيرامون يادگيري و رشد بود( ونيک و پوتني، 2002 ). در مدت کوتاه عمر خود، وايگوتسکي، درباره زبان و تفکر، روان شناسي هنر، يادگيري و رشد، و " آموزش دادن به دانش آموزان داراي نيازهاي خاص"، مطالبي را به رشته تحرير در آورد. کتابهاي او، سالهاي متمادي، تنها بدليل اينکه داراي منابعي از روان شناسان غربي بود، در روسيه توقيف شدند. اما در 25 سال گذشته و در پي کشف دوباره مطالعات و کارهاي او بود که ايده ها و نظريات ويگوتسکي درباره زبان، فرهنگ و رشد شناختي به اصلي ترين و تاثيرگذارترين ديدگاه در روان شناسي و تعليم و تربيت، بدل شده و جايگزين مناسبي را براي بسياري از نظريات پياژه، فراهم آورده است(جان- اشتاينر و مان، ; 1996 مک کازلين و هيکي، ; 2001 وينک و پوتني، 2002).       ادامه دارد


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر و دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پرگهر
دريچه هنر
آزمون و سنجش
ورزشي و در قلمرو ورزش
آگهي هاي روزنامه
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته