جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1388/10/28 - روزنامه مستقل سراسري صبح ايران (دوشنبه) نسخه شماره 3513

 بازي و تاثير آن بر رشد ذهني، اجتماعي و خلاقيت کودک 
 استاد: دکتر حسن احدي------ دانشجو: مونا دريا افزون و فاطمه شقاقي ( قسمت يازدهم )


شش ماهگي تا يک سالگي:
کودکان در نيمه ي دوم نخستين سال زندگي تا حدودي توانايي جابه جا شدن پيدا مي کنند. در شش و نيم ماهگي آنها به تنهايي مي نشينند، و در هشت ماهگي در هر نوبت چهار دست و پا يا سينه خيز رفتن، حدود 9 اينچ (22/5 سانتي متر )را طي مي کنند. در اواسط 9 ماهگي با کمک وسايل خانه مي ايستند و نزديک به 10 ماهگي با کمک ديگران راه مي روند.
با وجود بهبود مهارت هاي حرکتي که به کودک اجازه مي دهد تا با اشياي مختلف به آساني بازي کند، در ابتدا بازي با اشيا» چندان پيچيده نيست. چنين به نظر مي رسد که نوزادان از پنج تا هشت ماهگي، بيشتر از خود اشيا» به اعمالي که با آنها انجام مي دهند، علاقه دارند. اين تمرکز بر کنش هاي خود فرد با توجه به اين واقعيت روشن مي  شود که نوزاد شش ماهه با همه ي اشياي يک اندازه، درست به يک شيوه رفتار مي کند; براي مثال آنها را در بازي به يکديگر مي کوبد، يا آنها را تکان مي دهد يا در دهانش مي گذارد. به کودک يک قاشق بدهيد، او قاشق را بر روي ميز مي کوبد; حال قاشق را از او بگيريد و به جاي آن يک مداد رنگي به او بدهيد کودک آن را هم بر روي ميز مي کوبد به جاي آن يک عروسک کوچک به او بدهيد، بي درنگ آن را هم بر روي ميز خواهد کوبيد. به نظر مي رسد همه ي اشياي جديد يا قديمي، و آشنا يا ناآشنا، درفعاليتي که کودک در آن لحظه ترجيح مي دهد، درون سازي مي شوند(روبنستين 1976 ).
در نه ماهگي نوزادان به جاي آنکه از اشيا» تنها به عنوان وسيله اي براي انجام مجموعه کنش هاي تکراري خود استفاده کنند، به دقت به ويژگي هاي آنها توجه دارند. در اين سن، يک اسباب بازي نا آشنا، علاقه ي کود ک را براي مدت طولاني تري به خود جلب مي کند. افزون بر اين کودک هنگامي که اشيا» را در دست مي گيرد و به ويژگي هاي خاص آن دقت مي کند، ديگر رفتار او به گونه اي نيست که گويي همه ي اشيا» مثل هم هستند.
کودکان در نيمه ي دوم نخستين سال زندگي خود، با اسباب بازي هايي که در مقابل کنش هاي آنها واکنش نشان مي دهند، بيشتر بازي مي کنند (فنسون،1986 ) .بنابراين، هنگام خريدن يک اسباب بازي بايستي اين پرسش مطرح  شود که" کودک از اين اسباب بازي چه پاسخي دريافت خواهد کرد؟". براي مثال ، اسباب بازي که مي تواند فشرده شود و سپس به حالت خود برگردد، بسيار جالب تر از يک اسباب بازي سفت است. اسباب بازي اي که در پاسخ به فشار دادن يک دکمه يا چرخاندن پيچ توسط کودک، صداي جالبي توليد مي کند يا تصويري را نشان مي دهد، از اسباب بازي  که بدون توجه به نحوه بازي کردن کودک با آن، به طور کلي هيچ واکنشي نشان نمي دهد يا هيچ تصوير ديداري جالبي ارائه نمي کند، بسيار خوشايندتر است. چنين به نظر مي رسد که حتي در اين سنين بسيار کم ،کودکان از تاثير گذاشتن بر دنياي پيرامون خود خوشحال مي شوند، و توانايي تاثير گذاري بر محيط ممکن است در رشد اعتماد به نفس آنها و به طور کلي رشد درک کردن خود بسيار مهم باشد. برخي از اسباب بازي ها به کودک اجازه مي دهند تا به بين حس رضايت دست يابند، در حالي که ساير اسباب بازي ها آشکارا چنين عملکردي ندارند.
بازي با اشيا» در دومين سال زندگي
در طول دومين سال زندگي، بازي با اشيا» از سه جنبه تغيير مي کند. نخست ،رفتارهايي  که در يک زمان تنها با يک شي» سرو کار دارند، کاهش مي يابند. نود درصد بازي نوزادان هفت تا نه ماهه با اشيا»، فقط شامل استفاده از يک شي» است; هجده ماهگي فعاليت هاي بازي فقط با يک شي» تقريبا به ندرت مشاهده مي شود. در اين سن تنها يک پنجم از بازي با اشيا» شامل فقط يک اسباب بازي است، ويژگي  بقيه بازي ها استفاده از حداقل دو شي» به هنگام بازي است. والدين حتي در سنين دوازده يا سيزده ماهگي ترکيب کردن اشيا»  در بازي را مشاهده خواهند کرد. براي مثال، کودکان فعاليت هايي چون گذاشتن مهره ها در يک فنجان،گذاشتن فنجان در يک نعلبکي، قرار دادن يک شکل درون تخته قالب دار يا ساختن يک برج با استفاده از دو قطعه ي خانه سازي، را انجام مي دهند.
دومين تفاوت در بازي با اشيا» در سال دوم زندگي، استفاده ي مناسب از اسباب بازي هاست . اينک کودکان به کارکردهاي اشيا» پي مي برند. براي مثال آنها مي دانند که يک توپ براي پرتاب کردن است يا قطعه هاي خانه سازي براي کپه درست کردن هستند، و اين درک همه ي اسباب بازي ها را براي آنان جالب تر مي سازد.
سومين تغييري که در بازي با اشيا» بين يک تا دوسالگي رخ مي دهد، افزايش چشمگير در بازنمايي اشياست که به وسيله جايگزيني ذهني يک شي» ديگر مشخص مي شود (فنسون،1986). براي مثال وقتي سين تنها يک ساله بود،بازي کردن با مجله هاي قديمي را دوست داشت، به عکس ها نگاه مي کرد و صفحه هاي آن را پاره مي کرد، وقتي بيست ماهه بود،  هنوز هم دوست داشت با مجله هاي بازي کند، اما در اين سن او از آن ها به شيوه ي بازنمايي استفاده مي کرد: او صفحه هاي پاره شده را به شکل گلوله در مي آورد و به عنوان " کوفته قلقلي " آن را به حيوانات پارچه اي خود تعارف مي کرد. بدين سان، استفاده ي بازنمايي از اشيا» از سوي کودکان، در بازي وانمودسازي يا نمادين آنها مشاهده مي شود.
اسباب بازي هاي مناسب براي نوزادان دوازده تا هجده ماهه، آنهايي هستند که براي رشد عضله هاي بزرگ کودکان مفيد هستند، به کودکان اجازه مي دهند تا به دستکاري ترکيبي از اشياي کوچک بپردازند، باعث تعامل بين والدين و کودک نوپا مي شوند، و کارکردن با آنها به گونه اي است که به رشد حس شايستگي در کودکان کمک مي کند . ممکن است توپ هايي براي پرتاب کردن، اسباب بازي هاي کشيدني که مي توان هنگام راه رفتن از  آنها استفاده کرد، تخته هايي که بتوان به آنها ميخ کوبيد، قطعه هاي خانه سازي ساده و به هم وابسته، پازل هايي با قطعات بزرگ و قابل استفاده، اسباب بازي هاي موزيکال، حيوانات پارچه  اي و کتاب هايي با عکس هاي رنگي براي آنها مفيد باشد.
ادامه دارد


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر و دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پرگهر
دريچه هنر
آزمون و سنجش
ورزشي و در قلمرو ورزش
آگهي هاي روزنامه
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته