جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1390/04/23 - روزنامه سراسري صبح ايران(پنجشنبه) نسخه شماره 3922

 در استان 

دخمه جاذبه فراموش شده تاريخ

يزد - خبرگزاري مهر: دخمه ها فضاهاي ديدني و البته پر رمز و رازي هستند که حکايت دفن مردگان در آيين زرتشت را به تصوير مي کشند و دخمه زرتشتيان نيز يکي از جاذبه هاي تاريخي و روايي است که در حاشيه شهر يزد به دست فراموشي سپرده شده است.

به گزارش خبرنگار مهر، دخمه زرتشتيان در واقع همان گورستان زرتشتيان است که علاوه بر قبرستان معمولي داراي فضاهايي است که آداب و رسوم دفن مردگان اين کيش و آيين را در سينه خود جاي داده است.

دخمه زرتشتيان يزد از اين حيث از آثار تاريخي جذاب استان يزد است که تماشاي آن تصوير نحوه دفن مردگان در اين آيين در گذشته هاي دور را در ذهن تداعي مي کند.دخمه را مي توان از بناهاي پر رمز و رازي دانست که در واقع تصويرگر رسوم خاص زرتشتيان بوده و اين رمز و راز اکنون نيز از در و ديوار بناهاي اين مجموعه هويداشت.واژه دخمه در فرهنگستانهاي مختلف معاني متعددي همچون گورخانه گبران، سردابه مردگان، خانه زير زمين براي مردگان، گور و گورستان زرتشتيان را دارد.دخمه زرتشتيان يزد در 15 کيلومتري جنوب شرقي يزد و در حوالي منطقه صفائيه، بر بلنداي کوهي رسوبي و کم ارتفاع به نام کوه دخمه قرار دارد.بر بالاي اين کوه دو عمارت سنگي مدور برج مانند با فضاي ميان تهي قرار دارد که به دخمه يا دادگاه زرتشتيان مشهور است.

يکي از اين عمارتها قديمي ‌تر است که به نام مانکجي هاتريا (زرتشتي هندي ‌الاصل) معروف است و ديگري که جديدتر است گلستان نام دارد.دخمه گلستان مربوط به دوره قاجاريه است و 25 متر قطر دارد و ارتفاع ديوار آن از سطح تپه شش متر است اما دخمه مانکجي 15متر قطر دارد.در دامنه ضلع شمالي اين کوه نيز تعدادي عمارت خشت و گلي، آجري، سنگي و يا ترکيبي از هر سه، مجهز به امکانات رفاهي زمان خود وجود دارد که از آن به عنوان "خيله" ياد مي‌ شود.قديمي ‌ترين آثار اين محوطه، خيله ‌ها و دخمه‌ هاي ضلع غربي هستند که به دوران صفويه تعلق دارند.

فضاهايي که خيله ناميده مي شدند و امروز تقريبا به طور کامل تخريب شده اند

دخمه محلي است که زرتشتيان از ديرباز تا حدود 40 سال پيش، اموات خود را طبق اصول، فرهنگ و آداب و سنن مذهبي خود و طي انجام مراسم ويژه در آن قرار مي دادند تا طعمه کرکسهاي کوه ‌هاي اطراف شوند.وسط فضاي ميان تهي دخمه چاهي وجود دارد که به "استودان" معروف است و استخوانهاي به جاي مانده از اجساد را داخل آن مي ‌ريختند.دخمه ها در واقع گورستانهايي بودند که چندين بار از آنها استفاده مي شدپس از مدتي و طي مراسمي خاص، محوطه داخل دخمه جارو و ضد عفوني مي ‌شد و بار ديگر دخمه مذکور مورد استفاده قرار مي ‌گرفت.در حقيقت محوطه داخلي دخمه‌ ها مانند گورستاني بود که چندين بار از آن استفاده مي‌ شد.برخي حکايات قديمي تر نيز بر اين باورند که زرتشتيان اموات خود را بر روي صفحه اي که داخل اين دخمه قرار داشت مي گذاشتند و پس از يک روز به سراغ آن مي رفتند اگر پرندگان چشم راست او را درآورده بودند، يعني مرده اهل نيکي بوده بنابراين او را طبق آداب زرتشتيان از دخمه بيرون آورده و دفن مي کردند اما اگر پرندگان چشم چپ او را در مي آوردند، يعني مرده انسان خوش کرداري نبوده بنابراين او را رها مي کردند تا به طور کامل خوراک کرکسها شود.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
آزمون و سنجش
اقتصاد و بازار
اجتماعي
مرز پر گهر
دريچه هنر
دانش و پژوهش
در قلمرو ورزش
آگهي
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته