جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
پیوندها ÏÑÎæÇÓÊ ÇÔÊÑǘارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
تاریخ 1387/06/25 - روزنامه مستقل سراسري صبح ايران(دوشنبه) نسخه شماره 3137

  کشت گياهان درون شيشه 

گياه صبر زرد يکي از گونه هاي مهم دارويي است که دستيابي به دانش فني تکثير کشت بافت آن تنها توسط کشورهاي معدودي گزارش شده است. خوشبختانه با تلاش پژوهشگران پژوهشکده گياهان دارويي جهاد دانشگاهي، کشور ماهم در زمره دارندگان اين دانش قرار گرفته است.
در اين روش با  به  دست آوردن سلول هاي بنيادي گياه و تمايز آن، امکان توليد يک گياه کامل وجود دارد و مزيت بارز اين روش سرعت بخشيدن به تکثير يک گياه خاص و تکثير گياهان صنعتي در حال انقراض است.
به گزارش جام جم آنلاين عرصه هاي منابع طبيعي از مهم ترين منابع تجديدشونده و در عين حال گرانبهاترين سرمايه طبيعي  است و نقش بسيار ارزنده اي در توليد فرآورده هاي دامي، دارويي، صنعتي، تعادل آب و هوايي، تلطيف هوا، حفاظت خاک و... دارد که گياهان دارويي صنعتي يکي از مهم ترين آنهاست.
در قرن هاي هشتم تا دهم ميلادي، بوعلي سينا و محمد زکرياي رازي باعث توسعه دانش درمان با گياه شدند و در قرن سيزدهم ابن بيطار اطلاعات بيش از 1400 گياه را در کتابي گردآوري کرد.
اگرچه در قرن نوزدهم داروهاي شيميايي بسرعت جايگزين داروهاي گياهي شدند و اعتبار استفاده گياهان دارويي اهميت خود را در اروپا و کشورهاي مغرب زمين از دست دادند، اما در اواخر قرن بيستم عوارض جانبي و مضر داروهاي شيميايي سبب رويکرد دوباره دانشمندان به گياهان دارويي شد، به طوري که اين دوره را رنسانس گياهان دارويي مي گويند.
با وجود قدرت بالقوه افزايش توليد و بهره برداري گياهان دارويي  صنعتي و با توجه به زمينه هاي بازار جهاني و رويکرد دوباره به سمت گياهان دارويي، مي توان اين گونه بهره برداري ها را در مقياس هاي وسيع تر براي مصارف داخلي و صادرات مورد توجه قرار داد.
کشت گياه درون شيشه
در نمايشگاه فناوري و نوآوري هاي برگزيده در حسينيه امام خميني(ره)، 51 طرح دانشمندان و متخصصان کشورمان در بخش هاي نانوفناوري، زيست فناوري، ميکروالکترونيک، ارتباطات و فناوري اطلاعات، انرژي هاي نو، سلول هاي بنيادي، هوا  فضا، گياهان دارويي و طب ايراني، علوم و فنون هسته اي و مابين رشته اي ارائه شده بود.
برخي از اين طرح ها و نوآوري ها براي نخستين بار در کشور انجام شده و دانش برخي از آنها در جهان محدود به يک يا چند کشور خاص است. در بخش گياهان دارويي و طب ايراني نيز دو طرح عمده وجود داشت. يکي از اين طرح ها، طرح ازدياد درون شيشه اي گياه دارويي صبر زرد بود که ژل حاصل از برگ هاي آن به عنوان ماده اوليه در ساخت دارو کاربرد دارد.
گياه دارويي صبر زرد مشهور به vera Aloe يکي از گونه هاي مهم دارويي است که در نواحي گرم و خشک ازجمله سواحل جنوبي کشور مي رويد. گياه صبر زرد از زمان هاي قديم براي درمان بسياري از امراض به کار مي رفته است.
هزاران سال است که برگ هاي گياه vera Aloe به طور گسترده اي در کشورهاي مختلف به عنوان دارو مصرف مي شود. اثرات درماني و فارماکولوژيک متعددي براي صبر زرد گزارش شده و مطالعات باليني نيز در سال هاي اخير روي اثرات درماني اين گياه صورت گرفته و اين کاربردها اثبات شده است.
به گفته دکتر شمس علي رضازاده، رئيس پژوهشکده گياهان دارويي جهاد دانشگاهي، اثرات درماني اين گياه شامل اثرات موضعي و عمومي آن است. ژل اين گياه در استفاده موضعي اثرات مرطوب کنندگي، محافظت از آفتاب سوختگي، ترميم زخم هاي موضعي، ترميم اثرات به جا مانده از زخم جوش غرور، درمان پسوريازيس و درمان زخم هاي ناشي از تبخال تناسلي دارد. ضمن آن که مصرف خوراکي فرآورده اين گياه قند خون در افراد ديابتي را پايين مي آورد و باعث کاهش تري گليسيريد و کلسترول در افراد مبتلا به هايپرليپيدمي مي شود.
دومين محصول پرفروش در جهان
براساس اظهارنظر IASC) Council Science Aloe International) ارزش تجارت جهاني محصول خام صبرزرد حدود 125 ميليون دلار و ارزش محصولات نهايي توليد شده آن بالغ بر 110 ميليارد دلار است. در حال حاضر محصولات مختلف آلوئه ورا در صنايع مختلف غذايي (انواع نوشابه ها، کمپوت و...)، صنايع آرايشي و بهداشتي (انواع کرم ها، لوسيون ها، شامپوها، صابون ها، شوينده ها و...) و صنايع دارويي (کپسول، قرص جوشان و...) استفاده مي شود.
طبق آمارهاي منتشر شده درخصوص بازار فروش برگ آلوئه ورا در جهان فقط 85 تا 110 ميليون دلار بازار جهاني داشته است که پس از خرما با 250 ميليون دلار فروش در رتبه دوم جهان قرار دارد. براساس گزارشي که  از سوي يک مجله آلماني به نام SOFW  که در اين زمينه فعاليت مي کند و در ژانويه 2003 منتشر شد ، بين سال هاي 2001 تا 2002 يکهزار و 557 محصول جديد از آلوئه ورا به بازارهاي جهاني ارائه شده است.
در حالي که بازار فروش محصولات آلوئه ورا در سال 2000 ميلادي  فقط 25 ميليارد دلار بود، در سال  2004 ميلادي اين رقم به  110 ميليارد دلار افزايش يافت. هم  اينک 50 هزار کمپاني  در سراسر جهان  محصولات آلوئه ورا را توليد مي کنند.
در حالت طبيعي تکثير آلوئه ورا غالبا از طريق پا جوش صورت مي گيرد، به اين صورت که پاجوش هاي توليد شده در اطراف پايه مادري به آرامي و با خارج کردن خاک اطراف آن طوري که ريشه هايش صدمه زيادي نخورد را بيرون آورده و در زمين و در محلي مناسب به صورت رديفي مي کارند; اما به گفته رضازاده به منظور توليد تجارتي گياهچه يا افزايش عملکرد برگ از طريق افزايش سطح زير کشت، روش هايي مورد نياز است تا بتوان در مدت زمان کوتاه تعداد زيادي گياهچه توليد کرد.
رضازاده مي افزايد: در تکثير آلوئه ورا به روش بذر به دليل پديده نر عقيمي و دگرگشني، افزايش تفرق ژنتيکي قابل توجهي در نتاج ظاهر مي شود.
افزايش سرعت تکثير به کمک  کشت بافت
در سال هاي اخير بسياري از کشورها به دليل اين که ازدياد اين گياه به روش هاي سنتي (بذر يا پا جوش) نمي تواند در کوتاه مدت گياه مورد نياز براي توليد تجاري را فراهم آورد و از طرفي برگ بوته هاي آلوئه ورا معمولا حدود 2 سال از زمان کاشت پاجوش ها قابل برداشت است، بنابراين با استفاده از کشت درون شيشه اي نسبت به توليد انبوه و سالم گياه آلوئه اقدام شده است.
به گفته رضازاده در روش کشت بافتي اين گياه يک بخش کوچکي از سلول هاي انتهايي در حال تکثير گياه کشت داده شده و گياه کامل از آن استحصال مي شود. داشتن توان توليد سريع (30 تا 100 برابر افزايش سرعت تکثير نسبت به پرورش معمولي) توليد گياهان همسان و داراي ثبات ژنتيکي و عاري بودن از بيماري هاي ويروسي، قارچي و انگلي از مزاياي اين روش توليد است.
اين طرح در پژوهشکده گياهان دارويي جهاد دانشگاهي با موفقيت انجام و مراحل تجاري سازي آن پشت سر گذاشته شده است و هم   اکنون توليد انبوه اين گياه با روش کشت بافت در مجتمع تحقيقاتي جهاد دانشگاهي در حال انجام است.
رئيس پژوهشکده گياهان دارويي خاطرنشان کرد: در روش طبيعي تکثير گياه آلوئه ورا هر 6 ماه فقط يک تا 3 گياه جديد توليد مي شود، اما در اين روش تازه در مدت مشابه حداقل100   گياه جديد توليد مي شود و تعداد تکثير 30 تا 100 برابر مي شود.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
ورزشي و در قلمرو ورزش
سياسي
مرز پرگهر
دانش و پژوهش
دريچه هنر
اقتصاد و بازار
خبر و دانشگاه
آزمون و سجش
آگهي هاي روزنامه آفرينش
صفحه اصلی - شناسنامه آفرینش - آرشیو آفرینش - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته