رویکرد فکری و سیاسی اعضای خانواده، عاملی مهم در تاب‌آوری در شرایط موجود

یک روانپزشک رویکرد سیاسی، فکری و اندیشه اعضای خانواده را عاملی مهم در تاب‌آوری خانواده در شرایط موجود عنوان کرد.
«علی نیکجو» روانپزشک درباره آثار شرایط جنگ بر روابط اعضای خانواده به خبرنگار ایلنا گفت: قطعا جنگ و حضور طولانی مدت اعضای خانواده در منزل به مدت طولانی می‌تواند تبعات مثبت و منفی به دنبال داشته باشد. این موضوع به میزان «تاب‌آوری خانواده» باز می‌گردد.
او تاب‌آوری نهاد خانواده را به متغیرهایی وابسته دانست که «انسجام پیشینی خانواده» یکی از آن‌ها است: این انسجام به عواملی مانند میزان آسیب‌پذیری خانواده، تروماهایی که از سر گذرانده و میزان قابل تحمل بودن فضاهای اشتراکی خانواده برای اعضای آن بستگی دارد. اینکه اعضا تا چه حد توانسته‌اند فضایی مشترک و به تعبیر دیگر «فضای سومی» را برای زیست مشترک خود بسازند، اهمیت دارد. در مقابل، باید بررسی کرد که مسئله قدرت در خانواده تا چه حد پررنگ بوده، چه میزان ناترازی در روابط خانوادگی وجود داشته یا عدالت در روابط اعضای خانواده تا چه اندازه نادیده گرفته شده است.
نیکجو تاکید کرد: جایگاه خانواده به‌مثابه زنجیره‌ای انسانی در جهت پاسداشت زندگی به‌ویژه در شرایط حاضر بسیار مهم است. از دوره کرونا گرفته تا جنگ ۱۲ روزه و سایر رویدادهای اجتماعی و سیاسی که در سال‌های اخیر تجربه کرده‌ایم، نشان داده‌اند که براساس این فاکتورها می‌توان پیش‌بینی کرد که انسجام پیشینی خانواده چه تأثیری بر وضعیت کنونی و آینده روابط خانوادگی خواهد گذاشت.
او به سایر متغیرهای موثر بر میزان تاب‌آوری خانواده هم اشاره کرد و افزود: وضعیت روانشناختی اعضای خانواده، میزان درگیری مستقیم خانواده با پدیده جنگ، وضعیت اقتصادی پایه خانواده، امکان و امتناع با هم بودن در تجربه مشترک اعضای خانواده، میزان و چگونگی باهم بودن اعضای خانواده در تجربه‌ای که درباره باهم بودن دارند، از دیگر مواردی است که می‌تواند میزان تاب‌آوری خانواده را رقم زند.
این روان‌درمانگر همچنین رویکرد سیاسی، فکری و اندیشه اعضای خانواده را عاملی مهم در تاب‌آوری خانواده در شرایط موجود توصیف کرد و افزود: مهارت کمک گرفتن از متخصصان و امکاناتی که هنوز در دسترس هستند در کنار عدم احساس استیصال در میان اعضای خانواده هم در این زمینه از اهمیت بسزایی برخوردار هستند. اینکه خانواده با پدیده بی‌خانمانی و از دست رفتن خانه در شرایط جنگ مواجه شده‌اند یا خیر هم از عوامل تاثیرگذار بر روان اعضای خانواده است. وضعیت فرزندان، تعداد آن‌ها و حتی سن و سال‌شان را هم باید مورد توجه قرار داد. همه این متغیرها بر میزان تحمل و تاب آوری خانواده در ارتباط با یکدیگر و در حوزه تحمل شرایط جنگی بسیار تاثیرگذار هستند.
در دوران کرونا شاهد انتشار گزارش‌هایی درباره افزایش خشونت خانگی بودیم، آیا ممکن است در شرایط جنگ نیز با وجود نیاز بیشتر به همدلی، شاهد افزایش چنین پدیده‌ای باشیم، پرسشی که نیکجو در پاسخ به آن اظهار کرد: پاسخ این سؤال نیز به همان پارامترهایی بازمی‌گردد که پیش‌تر اشاره کردم. از جمله اینکه اعضای خانواده تا چه اندازه نسبت به سلامت روان خود آگاهی داشته‌اند و برای آن اقدامی انجام داده‌اند