جنگ ادراکی؛ راهبرد جدید دشمن پس از ناکامی نظامی

کرج_فرشته خاکپور
سخنگوی سپاه با تشریح ابعاد جنگ اقتصادی و رسانه‌ای دشمن علیه ایران تأکید کرد: هدف اصلی دشمن، القای این تصور است که با هدف قرار دادن مسئولان و ایجاد فشار اقتصادی می‌تواند ساختار کشور را دچار فروپاشی کند؛ در حالی که ایران برای مقابله با سناریوهای مختلف خصمانه، برنامه‌های مشخصی دارد.در شرایطی که فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها همچنان یکی از محورهای اصلی تقابل ایران و آمریکا محسوب می‌شود، سخنگوی سپاه پاسداران، جنگ اقتصادی را بخشی از یک راهبرد گسترده‌تر برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد احساس شکست در جامعه توصیف کرد.
سردار حسین محبی در نشست خبری با حضور سردار حیدرنیا، فرمانده سپاه امام حسن مجتبی(ع) استان البرز و اصحاب رسانه که در تالار مشکات کرج برگزار شد، با اشاره به اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا درباره آغاز شدیدترین جنگ اقتصادی علیه ایران، این موضع‌گیری را نوعی اعتراف به ناکامی در عرصه نظامی دانست و گفت: اگر دشمن در میدان نظامی به اهداف خود دست یافته بود، نیازی به تشدید فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها نداشت.
جنگ اقتصادی؛ ابزار تازه‌ای با سابقه چند دهه سخنگوی سپاه با تأکید بر اینکه تحریم و فشار اقتصادی موضوع جدیدی برای ایران نیست، یادآور شد که کشور طی دهه‌های گذشته با انواع محدودیت‌های اقتصادی مواجه بوده است.به گفته او، بخش مهمی از آنچه امروز از سوی دشمن دنبال می‌شود، صرفاً فشار اقتصادی نیست، بلکه تلاش برای ساختن یک ادراک عمومی از قدرت و پیروزی دشمن است؛ به این معنا که طرف مقابل می‌کوشد جامعه را به این باور برساند که فشارها مؤثر واقع شده و امکان مقاومت وجود ندارد.محبی در همین زمینه بر نقش رسانه‌ها تأکید کرد و مقابله با این فضاسازی را بخشی از وظیفه رسانه‌ای کشور دانست.هدف قرار دادن مسئولان؛ بخشی از جنگ روانی یکی دیگر از محورهای سخنان سخنگوی سپاه، تحلیل هدف دشمن از تمرکز بر مسئولان و چهره‌های ارشد سیاسی و نظامی بود.
او با اشاره به اینکه دشمن تلاش می‌کند با هدف قرار دادن رئیس‌جمهور و مسئولان رده اول کشور، این تصویر را ایجاد کند که این افراد تمام‌کننده و گرداننده اصلی ساختار کشور هستند، گفت چنین اقداماتی می‌تواند با هدف ایجاد این تصور انجام شود که پس از حذف این افراد، زمینه برای ورود و مداخله دشمن فراهم خواهد شد.از این منظر، حمله به چهره‌های سیاسی و نظامی صرفاً یک اقدام نظامی نیست، بلکه می‌تواند بخشی از جنگ ادراکی و روانی باشد؛ جنگی که هدف آن تأثیرگذاری بر محاسبات و باورهای جامعه است.
سناریوهای اقتصادی برای مقابله با فشارهاسخنگوی سپاه همچنین از وجود سناریوهای از پیش طراحی‌شده برای مواجهه با اقدامات خصمانه دشمن خبر داد و جنگ اقتصادی را یکی از این سناریوها دانست.سردار محبی تأکید کرد که ایران برای کاهش آثار تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی، مسیرهای مختلفی را دنبال می‌کند و ارتباطات اقتصادی با کشورهای دیگر ادامه دارد.
او همچنین با اشاره به تعاملات اقتصادی ایران در مناطق نزدیک به آمریکا، مدعی شد که تهران توانسته مسیرهای مختلفی برای تداوم روابط اقتصادی خود ایجاد کند و نتایج این اقدامات در آینده آشکارتر خواهد شد.ادعای ناکامی آمریکا در تحقق اهداف نظامی بخش دیگری از سخنان سخنگوی سپاه به تحولات نظامی اخیر اختصاص داشت.
سردار محبی با اشاره به درگیری‌های اخیر، مدعی شد که نیروهای ایران توانسته‌اند شبکه‌های نظامی دشمن را هدف قرار دهند و بخش‌هایی از توان عملیاتی آن را متلاشی کنند.وی همچنین با اشاره به عملیات‌های انجام‌شده در خلیج فارس، مدعی شد که تعدادی از شناورهای جنگی دشمن هدف قرار گرفته‌اند و نیروهای مقابل اکنون فاصله بیشتری از آب‌های خلیج فارس گرفته‌اند.
تنگه هرمز؛ نقطه‌ای که به گفته سپاه بسته نشدسخنگوی سپاه در ادامه، تلاش برای مسدود کردن تنگه هرمز را یکی از اهداف مهم دشمن در جریان درگیری‌های اخیر عنوان کرد و مدعی شد که آمریکا با به‌کارگیری بخش قابل توجهی از توان نظامی خود نتوانسته به این هدف دست پیدا کند.
از نگاه سخنگوی سپاه، عقب‌نشینی نظامی و حرکت به سمت تشدید فشارهای اقتصادی نشانه‌ای از تغییر رویکرد آمریکا پس از ناکامی در تحقق اهداف نظامی است.
او در پایان تأکید کرد که جنگ کنونی تنها در میدان نظامی جریان ندارد و میدان ادراک و افکار عمومی نیز به اندازه میدان نبرد اهمیت دارد؛ از همین رو، رسانه‌ها باید با روایت‌سازی و تبیین واقعیت‌ها، مانع از آن شوند که تصویر پیروزی برای دشمن در افکار عمومی تثبیت شود