پایان عصر سوختن سرمایه در مشعل‌ها

گازهایی که سال‌ها در مشعل‌ها می‌سوختند، حالا به یکی از میدان‌های تازه سرمایه‌گذاری در صنعت نفت تبدیل شده‌اند؛ امضای ۲۳ قرارداد با بخش خصوصی و غیردولتی برای جمع‌آوری گازهای همراه و مشعل، زمینه خاموشی ۵۷ مشعل در استان خوزستان را فراهم کرده است.
به گزارش خبرنگار شانا، مشعل‌های روشن در مناطق نفت‌خیز سال‌ها بخشی از تصویر صنعت نفت ایران بوده‌اند؛ شعله‌هایی که گازهای همراه نفت و گازهای مازاد را می‌سوزاندند تا از تجمع آنها در تأسیسات جلوگیری شود. اما امروز نگاه به این شعله‌ها تغییر کرده است.
آنچه پیش‌تر ضرورتی عملیاتی و مسئله‌ای محیط زیستی تلقی می‌شد، اکنون به فرصتی اقتصادی برای سرمایه‌گذاری تبدیل شده است؛ فرصتی که در آن بخش خصوصی سرمایه می‌آورد، گاز هدررفته را جمع‌آوری می‌کند و پس از فرآورش، آن را به محصول قابل فروش تبدیل می‌کند.
این تغییر رویکرد در تعداد قراردادهای امضاشده نیز قابل مشاهده است. براساس اعلام شرکت ملی نفت ایران، در حوزه جمع‌آوری گازهای همراه و گازهای مشعل، ۲۳ قرارداد با بخش خصوصی و غیردولتی امضا شده که اجرای آن‌ها زمینه خاموشی ۵۷ مشعل در استان خوزستان را فراهم می‌کند. این اعداد یک پیام روشن دارند: برای خاموش‌کردن مشعل‌ها دیگر فقط به منابع دولتی تکیه نمی‌شود، سرمایه خصوصی نیز به این میدان وارد شده است. در نتیجه اجرای این قراردادها، ۵۷ مشعل خاموش و سالانه بیش از ۸۰۰ میلیون دلار درآمد برای کشور از گازهایی که پیش از این سوزانده و هدر می‌رفت، ایجاد می‌شود.
 مسیر خاموشی مشعل‌ها هنوز ادامه دارد
با وجود پیشرفت‌ها، خاموشی مشعل‌ها همچنان یکی از مسائل مهم صنعت نفت است و اجرای قراردادهای جدید بخشی از برنامه‌ای بزرگ‌تر برای کاهش گازسوزی به شمار می‌رود. براساس برنامه اعلام‌شده از سوی وزارت نفت، جمع‌آوری حدود ۹۰ درصد گازهای مشعل تا پایان سال ۱۴۰۶ هدف‌گذاری شده است. در همین چهارچوب، قراردادهای جدید مناطق نفت‌خیز جنوب نیز بخشی از مسیر کاهش گازسوزی هستند.
بنابراین، ۵۷ مشعل اگرچه عدد قابل توجهی است، اما درواقع بخشی از مسیری بزرگ‌تر برای تغییر الگوی مدیریت گازهای همراه و مشعل در صنعت نفت کشور به شمار می‌رود.
سال‌ها، راهکار اصلی برای کاهش گازسوزی، در احداث تأسیسات جمع‌آوری و فرآورش خلاصه می‌شد؛ اما تجربه قراردادهای جدید نشان می‌دهد الگوی تأمین مالی نیز در حال تغییر است.
ورود بخش خصوصی و غیردولتی یعنی بخشی از منابع مورد نیاز برای اجرای پروژه‌ها فراتر از بودجه مستقیم دولت تأمین می‌شود. درمقابل، سرمایه‌گذار از ارزش اقتصادی گازی که جمع‌آوری می‌کند بهره‌مند می‌شود.
این الگو، اگر با قراردادهای شفاف، تضمین خوراک، امکان فروش محصول و چهارچوب اقتصادی مناسب همراه باشد، می‌تواند ظرفیت اجرای پروژه‌های جمع‌آوری گاز را افزایش دهد و سرعت خاموشی مشعل‌ها را بالا ببرد.