اقتصاد جنگی و ضرورت حرکت به سمت تولید و اشتغال زودبازده

در شرایطی که کشور با فشارهای ناشی از تحریم‌های اقتصادی، محدودیت‌های تجاری و پیامدهای شرایط جنگی مواجه است، سیاست‌گذاری اقتصادی نمی‌تواند صرفاً بر الگوهای بلندمدت و پروژه‌های بزرگ سرمایه‌بر متمرکز بماند. اقتصاد کشور در چنین شرایطی بیش از هر زمان دیگری به طرح‌هایی نیاز دارد که بتوانند در کوتاه‌ترین زمان ممکن، سرمایه‌های موجود را به چرخه تولید بازگردانند، اشتغال ایجاد کنند و درآمد خانوارها را افزایش دهند.
حرکت تیم اقتصادی کشور به سمت حمایت از مشاغل و واحدهای تولیدی زودبازده می‌تواند پاسخی عملی به همین ضرورت باشد. منظور از تولید زودبازده، لزوماً بنگاه‌های کوچک و کم‌اهمیت نیست؛ بلکه واحدهایی است که با سرمایه اولیه متناسب، فناوری قابل دسترس و زمان راه‌اندازی کوتاه‌تر، امکان رسیدن سریع‌تر به مرحله تولید و فروش را دارند. چنین واحدهایی می‌توانند در حوزه‌هایی مانند صنایع غذایی، کشاورزی و فرآوری محصولات، پوشاک، قطعات و تجهیزات، خدمات فنی و تخصصی و تولیدات مورد نیاز زنجیره‌های داخلی فعالیت کنند.
در شرایط تحریم، تقویت این بخش از اقتصاد یک مزیت دیگر نیز دارد و آن کاهش وابستگی به واردات است. هر واحد تولیدی کوچک و متوسط که بتواند بخشی از نیاز داخلی را تأمین کند، علاوه بر ایجاد اشتغال، می‌تواند بخشی از فشار ارزی بر اقتصاد را نیز کاهش دهد. از سوی دیگر، پراکندگی واحدهای تولیدی در مناطق مختلف کشور، اقتصاد را در برابر شوک‌های ناشی از بحران‌های سیاسی و امنیتی مقاوم‌تر می‌کند.
البته زودبازده بودن نباید به معنای تصمیم‌گیری عجولانه یا حمایت‌های بدون نظارت باشد. تجربه نشان داده است که پرداخت تسهیلات بدون توجه به بازار، زنجیره تأمین، توان مدیریتی و امکان فروش محصول، می‌تواند منابع بانکی را به فعالیت‌های کم‌اثر هدایت کند. بنابراین حمایت اقتصادی باید مشروط به وجود برنامه کسب‌وکار، بازار مشخص، اشتغال واقعی و امکان بازگشت سرمایه باشد.
اکنون ضرورت دارد دستگاه‌های اقتصادی، بانک‌ها، استانداری‌ها و نهادهای حمایتی با ایجاد یک نقشه راه مشترک، مسیر دریافت مجوز، تأمین مالی و آغاز فعالیت واحدهای کوچک و متوسط را کوتاه کنند. همچنین بخشی از منابع باید به جوانان، کارآفرینان محلی و ایده‌هایی اختصاص یابد که بتوانند با سرمایه کمتر، ارزش افزوده بیشتری ایجاد کنند.
اقتصاد مقاوم در شرایط جنگ و تحریم، اقتصادی است که بتواند سریع تصمیم بگیرد، سریع تولید کند و سریع اشتغال بیافریند. حرکت به سمت مشاغل و واحدهای تولیدی زودبازده، اگر با نظارت، هدف‌گذاری و بازارسنجی همراه شود، می‌تواند یکی از حلقه‌های مهم عبور از فشارهای اقتصادی و تبدیل تهدیدهای موجود به فرصت‌های جدید تولید و اشتغال باشد.