مونوکسیدکربن؛ قاتل بی‌رنگ و بی‌بو در کمین خانه‌ها با شروع فصل سرما

مونوکسیدکربن گازی بی‌رنگ، بی‌بو و غیرمحرک است که می‌تواند موجب مسمومیت و حتی مرگ شود. سردرد، گیجی، خواب‌آلودگی، تهوع و تپش قلب از علائم این مسمومیت است و در صورت مواجهه با فرد مشکوک به مسمومیت، باید او را به هوای آزاد منتقل کرد و بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفت.
به گزارش ایسنا؛ طبق اعلام سازمان غذا و دارو، ‌یکشنبه سوم آبان ماه به عنوان «روز پیشگیری از مسمومیت ناشی از گازها و مونوکسیدکربن» در هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها نامگذاری شده است. مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن یکی از کشنده‌ترین مسمومیت های غیرعمدی در کشور است و شیوع آن در ‌فصل سرما بالاتر است. ‌
مونو کسید کربن گازی بی‌رنگ، بی‌بو و بدون طعم و غیر محرک است که در اثر سوختن ناقص سوخت‌های فسیلی مانند نفت، گاز، بنزین، گازوئیل، دود اگزوز اتومبیل و ذغال چوب حاصل می‌شود. در هنگام بروز آتش‌سوزی علاوه بر ایجاد گاز مونوکسیدکربن، گاز سیانید از سوختن مواد پلاستیکی ایجاد می‌شود که شدیدا سمی است.
بر همین اساس نیز با شروع فصل سرما باید قبل از راه‌اندازی مجدد وسایل گرمایشی گازسوز و نفتی منزل، آنها را از نظر اتصالات و دودکش کنترل کنیم. سرد بودن لوله دودکش بخاری، دلیل بر خارج نشدن دود و گاز سمی است.
علائم تماس طولانی با مونوکسیدکربن نیز شامل سردرد، گیجی، ضربان شدید شقیقه‌ها، وزوز گوش و خواب‌آلودگی است. در ادامه تماس، فرد مسموم دچار تهوع، استفراغ و تپش قلب می‌شود.
علائم مسمومیت با مونوکسیدکربن در کودکان نیز تهوع، استفراغ و اسهال است که با مقادیر پایین‌تری از مونوکسیدکربن بروز می‌کند. تاکید می‌شود که استفاده از آب‌گرم‌کن نفتی یا گازی و یا دستگاه پکیج در داخل محیط حمام و یا محیط‌های کوچک دربسته منجر به سوخت ناقص و مسمومیت با گاز خواهد شد. همچنین حضور در گاراژهای دربسته که در آن اتومبیل با موتور روشن وجود دارد، خطر بروز مسمومیت با مونوکسیدکربن را به همراه دارد. لازم است از خوابیدن در داخل اتومبیل روشن درحالیکه کولر و یا بخاری آن روشن است نیز خودداری شود.
مواردی از مسمومیت‌های کشنده با مونوکسیدکربن در رانندگانی گزارش‌شده که برای گرم کردن خودروی خود در فصول سرد سال از گاز پیک‌نیکی استفاده کرده‌اند.
استفاده از بخاری‌های بدون دودکش تنها در محیط‌هایی که دارای تهویه و جریان مناسب هوا باشند مجاز است و لازم است از بکار بردن این وسایل در محیط‌های بسته و فاقد جریان هوا خودداری شود.
همچنین در دود سیگار مقادیری از گاز مونوکسیدکربن موجود است و این گاز می‌تواند در اثر مصرف طولانی‌مدت سیگار سبب بروز مسمومیت مزمن در افراد سیگاری شود.
در مجموع بنابر اعلام سازمان غذا و دارو، اولین اقدام در برخورد با فردی که با گاز مونوکسیدکربن مسموم شده است، انتقال مصدوم به هوای آزاد است و باید سریع‌تر با عوامل اورژانس۱۱۵ تماس گرفت.