راه‌اندازی سامانه پایش آلودگی آب با استفاده از ماهی زبرا

ارومیه - یزدان پناه‌
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب آذربایجان غربی از بهره گیری فناوری«شناساگرزیستی» و راه اندازی سامانه پایش آلودگی آب با استفاده از ماهی زبرا در تصفیه خانه های آب استان خبر داد.
مجتبی نجفی اظهار داشت: در راستای ارتقای سطح ایمنی آب شرب و به‌کارگیری روش‌های نوین نظارتی، شرکت آب و فاضلاب آذربایجان غربی، سامانه هوشمند پایش آلودگی آب با استفاده از «ماهی زبرا» (Zebrafish) را به عنوان یک شناساگر زیستی حساس، در محل ورودی آب خام تصفیه‌خانه های آب راه‌اندازی کرد.
وی گفت: ماهی زبرا به دلیل حساسیت بسیار بالا نسبت به تغییرات شیمیایی و آلودگی‌های محیطی، به عنوان یک شناساگر زیستی (Biosensor) شناخته می‌شود.
واکنش این موجود زنده به عنوان اولین خط دفاعی در برابر ورود مواد آلاینده به چرخه تصفیه عمل می‌کند که با مشاهده هرگونه تغییر در رفتار ماهی‌ها، سیستم هشدار داده و امکان واکنش سریع و پیشگیری از ورود آلودگی به شبکه آب شرب شهر فراهم می‌ شود.
نجفی افزود: این پروژه که در پاسخ به دستورالعمل‌های علمی و با هدف تضمین حداکثری سلامت آب شهروندان اجرا شده است، گامی مهم در جهت پیاده‌سازی مدیریت هوشمند و پیشگیرانه در حوزه منابع آب محسوب می‌شود.
وی گفت: با توجه به تنوع و گستردگی آلاینده‌هایی که ممکن است سلامت شهروندان را تهدید کند، روش‌های کلاسیک آزمایشگاهی گاهی زمان‌بر هستند و امکان شناسایی سریع همه آلاینده‌های ناشناخته را ندارند و به همین دلیل، سامانه‌ای  راه‌اندازی شده که در آن از ماهی زبرا به عنوان یک «شناساگر زیستی زنده» استفاده می‌شود.
وی افزود: ماهی زبرا به دلیل حساسیت بسیار بالا به تغییرات شیمیایی و فیزیکی آب و همچنین شباهت ژنتیکی قابل توجه به انسان، می‌تواند در کمترین زمان ممکن، وجود سمومی مثل بوتولینوم، ریسین، فلزات سنگین از جمله جیوه، سرب و آرسنیک و همچنین آفت‌کش‌هایی مانند مالاتیون و دیازینون را از طریق تغییر در وضعیت و سلامت خود نشان دهد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب آذربایجان غربی تأکید کرد: مزیت اصلی این روش، سرعت، سادگی و هزینه پایین آن است که با مشاهده هرگونه تغییر غیرعادی یا تلفات در میان ماهی‌ها، تیم‌های عملیاتی بلافاصله در محل ورودی تصفیه‌خانه مطلع شده و اقدامات تکمیلی را آغاز می‌کنند.
نجفی افزود: این سامانه به عنوان یک سیستم هشدار سریع و کم‌هزینه، مکملی مطمئن برای روش‌های دقیق شیمیایی و میکروبی محسوب می‌شود و نقش مهمی در پیشگیری از ورود آب آلوده به مدار توزیع ایفا می‌کند.
وی با بیان اینکه استفاده از این شناساگر زیستی در شرایط بحرانی و آلودگی‌های احتمالی، یک اقدام پیشگیرانه و مکمل ارزشمند برای تضمین سلامت آب شرب شهروندان آذربایجان غربی خواهد بود، خاطر نشان کرد: شرکت آب و فاضلاب آذربایجان غربی اولین شرکت در کشور است که  پایش زیستی را در تصفیه خانه شهرهای ارومیه، مهاباد، ماکو، تکاب و سردشت راه اندازی کرد و پس از آن، دیگر شهر های کشور با ابلاغ شرکت مهندسی آب و فاضلاب و با کسب تجربه از شرکت آب و فاضلاب آذربایجان غربی نسبت به بکارگیری این روش اقدام کردند.